واکاوی فرصت ها و چالش های کاربست دستیارهای آموزشی هوش مصنوعی در تدریس معلمان

ورود فناوری های نوین هوش مصنوعی زاینده به حوزه آموزش، پارادایم های سنتی یاددهی یادگیری را دستخوش دگرگونی های ساختاری ساخته است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی جامع فرصت ها و چالش های کاربست دستیارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در فرایند تدریس معلمان است. روش این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از بعد ماهیت بر تحلیل سنتزپژوهی نظری و تحلیل انتقادی شواهد علمی معاصر در بستر رویکردهای تلفیقی فناوری آموزشی استوار است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کاربست این ابزارها فرصت های ارزشمندی در حوزه شخصی سازی مسیرهای یادگیری، تولید شتابان محتواهای آموزشی تطبیقی، کاهش بارهای کاری اداری، ارائه بازخوردهای سریع، و طراحی تکالیف متناسب با نیازهای شناختی دانش آموزان پدید می آورد. در مقابل، چالش هایی نظیر افت تعاملات انسانی اصیل، خطر رواج توهم اطلاعاتی و خطاهای الگوریتمی، تهدیدهای مرتبط با حریم خصوصی داده ها، نابرابری در دسترسی دیجیتال، و کاهش احتمالی تفکر انتقادی و عاملیت حرفه ای معلمان شناسایی شدند. نتایج حاصل از تحلیل ها نشان می دهد که هوش مصنوعی نباید به مثابه جایگزین معلم تلقی گردد، بلکه در قالب یک عامل همیار در مدل های آموزش تلفیقی بازتعریف می شود. کاربست اثربخش این سامانه ها نیازمند ارتقای سواد هوش مصنوعی در معلمان، تدوین چارچوب های شفاف اخلاقی، و بازطراحی شیوه های ارزشیابی است تا تعادل میان کارایی فناورانه و پرورش انسانی حفظ گردد.