واکاوی کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی زاینده در طراحی مسیرهای یادگیری شخصی سازی شده و پیامدهای اخلاقی آن

ظهور هوش مصنوعی زاینده تحولی بنیادین در نظام های آموزشی پدید آورده و چشم انداز طراحی آموزشی را از الگوهای یکسان نگر به سوی یادگیری شخصی سازی شده دگرگون ساخته است. هدف پژوهش حاضر واکاوی ابعاد، سازوکارها، فرصت ها و پیامدهای اخلاقی ناشی از به کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی زاینده در طراحی مسیرهای یادگیری اختصاصی است. این مطالعه به روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد اسنادی نظری بدون جامعه آماری میدانی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی زاینده با بهره گیری از مدل های زبانی بزرگ و تحلیل رفتارهای یادگیری، توانایی تولید محتوای تطبیقی، ایجاد بازخورد فوری، تنظیم آهنگ یادگیری و متناسب سازی محتوا با سبک های شناختی فراگیران را دارد. در عین حال، به کارگیری این ابزارها با چالش ها و پیامدهای اخلاقی ژرفی نظیر نقض حریم خصوصی داده های آموزشی، تعصب الگوریتمی، تضعیف عاملیت و استقلال فکری دانش آموزان، وابستگی شناختی، کاهش تعاملات اصیل انسانی و ناعدالتی در دسترسی فناورانه همراه است. نتیجه گیری نشان می دهد تحقق یادگیری شخصی سازی شده پایدار در بستر هوش مصنوعی زاینده مستلزم اتخاذ چارچوب اخلاقی انسان محور، ارتقای سواد هوش مصنوعی در معلمان و دانش آموزان، نظارت مداوم الگوریتمی و حفظ نقش تربیتی و راهبردی معلم در جایگاه تصمیم گیرنده نهایی جریان آموزش است.