ارزیابی سواد بصری و تفکر انتقادی در عصر رسانه های دیجیتال برای هنرجویان گرافیک

پژوهش حاضر با هدف تحلیل، واکاوی و ارزیابی جایگاه سواد بصری و تفکر انتقادی در فرآیند یاددهی و یادگیری هنرجویان رشته گرافیک در بستر تحولات رسانه های دیجیتال به نگارش درآمده است. گسترش روزافزون شبکه های ارتباطی، فناوری های چندرسانه ای و سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی مولد، بستر تولید، نشر و مصرف نشانه های بصری را دستخوش دگرگونی بنیادین ساخته است. در این زیست بوم نوپدید، مهارت های صرفا نرم افزاری و تکنیکی دیگر ضامن کارآمدی و آگاهی حرفه ای طراحان نیست، بلکه نیازمند بازوی تحلیلی نیرومندی تحت عنوان سواد بصری انتقادی است. روش این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی بر پایه مطالعات اسنادی و کتابخانه ای بوده و بدون جامعه و نمونه آماری کمی به واکاوی مبانی نظری و یافته های تجربی پرداخته است. نتایج این بررسی نشان می دهد که فقدان تفکر انتقادی در تفسیر و خلق فرم ها، هنرجو را به تقلید کورکورانه از الگوهای رایج شبکه های مجازی، مصرف کنندگی منفعلانه ترندهای زودگذر و غفلت از لایه های ایدئولوژیک، اجتماعی و فرهنگی تصاویر سوق می دهد. در پایان، راهبردهای پداگوژیک جامعی به منظور بازطراحی برنامه های درسی هنرستان ها و پیوند زدن آموزش فنی با شایستگی های تحلیلی، خوانش نشانه شناختی، پرسشگری سقراطی و ارزیابی فرآیندمحور ارائه شده است.