بررسی اهمیت تعامل معلم و دانش آموز به عنوان یکی از بنیادی ترین روابط انسانی در نظام تعلیم و تربیت

اخلاق حرفه ای در تعامل معلم و دانش آموز را نمی توان به رعایت چند قاعده رفتاری یا پرهیز از رفتارهای آشکارا نامناسب محدود کرد. تحلیل انجام شده نشان می دهد که اخلاق حرفه ای ماهیتی چندلایه دارد و در نقطه تلاقی ارزش های اخلاقی، شایستگی حرفه ای، ساختار قدرت، کیفیت ارتباط، تنظیم هیجان، عدالت آموزشی و فرهنگ مدرسه شکل می گیرد. معلم در جایگاهی قرار دارد که رفتار او همزمان دارای کارکرد آموزشی، ارتباطی و الگوساز است؛ بنابراین، هر کنش او می تواند علاوه بر اثر مستقیم بر دانش آموز، پیام ضمنی درباره چگونگی استفاده از قدرت، معنای عدالت، شیوه مواجهه با خطا و ارزش انسان منتقل کند.مهم ترین نتیجه این بررسی آن است که آسیب های اخلاقی در تعامل معلم و دانش آموز را نباید صرفا به ضعف شخصیتی یا اخلاقی معلم نسبت داد. چنین تقلیل گرایی ای بخشی از واقعیت را نادیده می گیرد. رفتار معلم تحت تاثیر آموزش حرفه ای، فشار شغلی، فرهنگ مدرسه، الگوهای مدیریتی، انتظارات سازمانی و تجربه های پیشین او قرار دارد. البته این عوامل مسئولیت فردی معلم را از میان نمی برند، اما نشان می دهند که برای پیشگیری از آسیب، اصلاح فرد بدون اصلاح محیط کافی نیست. اگر نظام تربیت معلم درباره اخلاق حرفه ای آموزش سطحی ارائه دهد، اگر مدرسه فقط نتیجه و کنترل را ارزش گذاری کند و اگر حمایت حرفه ای وجود نداشته باشد، انتظار رفتار اخلاقی پایدار از معلم بدون فراهم کردن شرایط لازم واقع بینانه نخواهد بود.در سطح رابطه مستقیم، احترام به کرامت دانش آموز مهم ترین معیار اخلاقی است. کرامت به معنای چشم پوشی از خطا یا حذف اقتدار معلم نیست، بلکه به معنای تفکیک روشن میان رفتار نادرست و شخصیت فرد است. دانش آموز باید بتواند خطا کند، پیامد آن را بفهمد و رفتار خود را اصلاح کند، بدون آنکه برای اصلاح رفتار مجبور به تجربه تحقیر، ترس یا خشونت شود. این اصل به ویژه درباره انضباط اهمیت دارد.