راهکارهای بازسازی هویت حرفه ای معلمان و کاهش فرسودگی شغلی در مواجهه با تحولات فناورانه نوظهور

تحولات شتابان فناوری های نوظهور نظیر هوش مصنوعی، سامانه های یادگیری تطبیقی و ابزارهای چندرسانه ای هوشمند، جایگاه سنتی معلمان را دستخوش دگرگونی بنیادین ساخته و احساس تزلزل در نقش و فرسودگی شغلی فناورانه را میان آنان تشدید کرده است. هدف پژوهش حاضر تبیین راهکارهای بازسازی هویت حرفه ای معلمان و کاهش فرسودگی شغلی آنان در مواجهه با امواج فناورانه نوین است. این پژوهش از نوع نظری تحلیلی بوده و با رویکرد اسنادی و روش سنتز مفهومی بدون جامعه آماری میدانی سامان یافته است. یافته ها نشان می دهد مواجهه کنترل نشده با ابزارهای نوین از مسیرهایی چون اضطراب کاربری، ابهام در نقش پداگوژیک، افزایش بار کاری نامرئی و تهدید صلاحیت حرفه ای موجب فرسودگی عاطفی و مسخ شخصیت شغلی معلمان می گردد. راهکارهای کلیدی بازسازی هویت و تاب آوری شغلی معلمان در چهار محور بنیادین قرار دارد که عبارتند از بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به طراح محیط های یادگیری و مربی راهبردی، ارتقای سواد فناوری پداگوژیک و توانمندسازی خودکارآمدی، تقویت جوامع یادگیری حرفه ای و شبکه های حمایت همتایان، و اتخاذ سیاست های حمایتی سازمانی مبتنی بر مرزبندی منطقی کار با فناوری. نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که پایداری روانی و موفقیت تربیتی معلمان در عصر دیجیتال وابسته به حفظ عاملیت اخلاقی و کرامت پداگوژیک معلم به عنوان رکن بی بدیل تربیت انسانی است و فناوری صرفا باید در جایگاه ابزار مکمل ایفای نقش کند.