بررسی اثربخشی آموزش مهارت های هوش هیجانی و اجتماعی بر کاهش خشونت کلاسی و بهبود رفتارهای جامعه پسند در میان دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مهارت های هوش هیجانی و اجتماعی بر کاهش خشونت کلاسی و بهبود رفتارهای جامعه پسند در میان دانش آموزان دوره اول متوسطه بود. طرح این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با ساختار پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری چهل و پنج روزه طراحی گردید. جامعه آماری را کلیه دانش آموزان پسر و دختر پایه هشتم و نهم مشغول به تحصیل در مدارس دوره اول متوسطه در سال تحصیلی ۱۴۰۲ تشکیل دادند. به شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، تعداد شصت نفر از دانش آموزانی که در غربالگری اولیه نمرات پرخاشگری بالاتر و رفتارهای جامعه پسند پایین تری نشان دادند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه سی نفره آزمایش و کنترل همتاسازی شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل پرسشنامه پرخاشگری کلاسی و مقیاس رفتارهای جامعه پسند نوجوانان بود. برنامه مداخله ای متشکل از دوازده نشست آموزشی نود دقیقه ای بر پایه چارچوب یادگیری اجتماعی و هیجانی برای گروه آزمایش اجرا گردید، در حالی که گروه کنترل فعالیت های روزمره تحصیلی خود را بدون دریافت آموزش روان شناختی ادامه داد. تحلیل داده ها از طریق آزمون های تحلیل کوواریانس تک متغیری و تحلیل کوواریانس چندمتغیری در سطح معنی داری پنج صدم انجام پذیرفت. یافته های تحلیل آماری آشکار ساخت که میانگین نمرات خشونت کلاسی در ابعاد پرخاشگری کلامی، جسمانی و رابطه ای در گروه آزمایش به طور معناداری کاهش یافته و شاخص های رفتارهای جامعه پسند نظیر یاری گری، نوع دوستی، همیاری و همدلی در این گروه نسبت به گروه کنترل ارتقای چشمگیری پیدا کرده است. این دستاوردها در مرحله پیگیری نیز از پایداری مطلوبی برخوردار بود. بنابراین آموزش مهارت های هوش هیجانی و اجتماعی می تواند به عنوان الگویی پیشگیرانه و کارامد جهت بهبود اقلیم روانی کلاس درس و توسعه پیوندهای انسانی سازنده در محیط های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.