طراحی و کاربست داستان خوانی تعاملی بر گسترش دایره واژگان و درک مطلب خوانداری دانش آموزان پایه دوم ابتدایی

مهارت های خواندن، به عنوان ستون فقرات یادگیری در سال های نخستین آموزش ابتدایی، پیوندی ناگسستنی با سواد پایه دارند. در پایه دوم ابتدایی، دانش آموزان از مرحله صرفا رمزگشایی حروف عبور کرده و وارد فرایند معناسازی، ادراک متن و گسترش گنجینه لغات می شوند. این مقاله دانشگاهی با رویکرد طراحی آموزشی و تلفیق روش شناختی مدل های تعاملی، به تبیین دقیق چهارچوب طراحی و کاربست داستان خوانی تعاملی جهت ارتقای گنجینه واژگان و درک مطلب خوانداری می پردازد. این طرح بدون ارجاع به داده های ساختگی یا جامعه آماری تجربی، الگویی کاربردی مبتنی بر داربست بندی کلامی، پرسشگری چندسطحی و راهبردهای آموزش صریح واژگان لایه دوم را در سه مرحله پیش از خواندن، حین خواندن و پس از خواندن تبیین می نماید. واکاوی مبانی نظری نشان می دهد که داستان خوانی تعاملی با تغییر جایگاه فراگیر از شنونده منفعل به گفتگوی اشتراکی، امکان پیوند واژگان هدف با تجارب زیسته و بافت داستانی را مهیا کرده و ساخت شناختی کودکان را به سطوح بالای استنباطی ارتقا می بخشد. در پایان، راهنمای گام به گام تدوین سناریوهای داستانی، معیارهای گزینش متون روایی متناسب، الگوهای ارزیابی مستمر خواندن و پیشنهادهای کاربردی برای معلمان، مولفان و طراحان دوره ابتدایی ارائه شده است.