کاربست آموزه های اخلاقی نهج البلاغه در کاهش آسیب های اجتماعی مدارس

آسیب های اجتماعی در محیط های آموزشی معاصر به عنوان یکی از پیچیده ترین موانع در برابر تکامل شخصیتی و تربیت متوازن دانش آموزان قد علم کرده اند. دامنه این بحران ها از رفتارهای پرخاشگرانه، قلدری فیزیکی و سایبری، تخریب اموال عمومی و نافرمانی مدنی در مدرسه آغاز شده و به انزوای گزینشی، افسردگی پنهان، رفتارهای ضد اجتماعی، گرایش به اعتیادهای نوین رفتاری و افول سلامت روانی منتهی می شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ژرفانگر و طراحی الگویی جامع و کاربردی از آموزه های اخلاقی، تربیتی و رفتاری نهج البلاغه جهت پیشگیری، کنترل و مهار آسیب های اجتماعی در مدارس به رشته تحریر درآمده است. روش تحقیق در این بررسی، توصیفی تحلیلی بر پایه مطالعات اسنادی و تحلیل محتوای کیفی متون با تمرکز ویژه بر نامه های سی و یک، پنجاه و سه و حکمت های اخلاقی امیرالمومنین علیه السلام است که با الگوها و نظریه های جدید یادگیری اجتماعی و روان شناسی پرورشی انطباق یافته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که نظام تربیتی علوی بر چند مولفه اساسی نظیر تقدم خودسازی و طهارت رفتاری مربی بر امر آموزش، احیای کرامت فطری و منزلت ذاتی دانش آموز، حاکمیت قاطع اصل انصاف در تعاملات کلاسی، سعه صدر و هنر مهار خشم در لحظات تنش، شتاب در هدایت پیشگیرانه پیش از تصلب ساختار روان، نظارت هوشمندانه بر منظومه همسالان، و برقراری عدالت ساختاری در محیط آموزشگاه مبتنی است. پیاده سازی این چارچوب سبب تبدیل ساختار کنترلی خشک و تنبیهی به سازوکار انضباط ترمیمی و خودتنظیمی درونی، افزایش تاب آوری روانی، تقلیل اصطکاک های رفتاری و ارتقای همه جانبه سلامت اجتماعی مدارس می گردد.