نقش آموزش مفاهیم شیمی در علوم تجربی بر تقویت تفکر علمی و مهارت حل مسئله دانش آموزان دوره متوسطه

آموزش علوم تجربی در دوره متوسطه زمانی می تواند به یادگیری عمیق و پایدار منجر شود که دانش آموزان علاوه بر یادگیری مفاهیم علمی، توانایی استفاده از این مفاهیم برای تحلیل پدیده ها، طرح پرسش، ارائه فرضیه، بررسی شواهد و حل مسائل واقعی را نیز کسب کنند. مفاهیم شیمی بخش مهمی از محتوای علوم تجربی را تشکیل می دهند و به دلیل ارتباط مستقیم با پدیده های روزمره، محیط زیست، سلامت و فناوری، ظرفیت بالایی برای پرورش تفکر علمی دارند. با این حال، چنانچه آموزش این مفاهیم صرفا بر حفظ تعاریف، فرمول ها و پاسخ های از پیش تعیین شده استوار باشد، فرصت دانش آموز برای تجربه فرایندهای واقعی تفکر علمی و حل مسئله محدود خواهد شد. پژوهش های جدید در آموزش شیمی نشان می دهند که رویکردهای کاوشگری، مسئله محور، آزمایشگاهی و مبتنی بر موقعیت های واقعی می توانند زمینه مناسبی برای فعال شدن فرایندهای شناختی دانش آموزان فراهم کنند. برای نمونه، یک فراتحلیل در آموزش شیمی دوره متوسطه نشان داده است که رویکردهای آموزشی فعال نسبت به آموزش سنتی با عملکرد یادگیری بهتر همراه بوده اند و یادگیری مسئله محور نیز ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای یادگیری دارد. همچنین مطالعات انجام شده در آموزش شیمی بر اهمیت یادگیری کاوشگری و مشارکت دانش آموز در طراحی و اجرای فعالیت های علمی تاکید کرده اند. مقاله حاضر با هدف تبیین نقش آموزش مفاهیم شیمی در تقویت تفکر علمی و مهارت حل مسئله دانش آموزان دوره متوسطه، ضمن بررسی مبانی نظری و پژوهش های مرتبط، راهکارهای کاربردی برای پیوند دادن مفاهیم شیمی با موقعیت های واقعی و فعالیت های کلاسی ارائه می دهد.