چگونه توانستم مسئولیت پذیری دانش آموزان را تقویت کنم؟

این اقدام پژوهی با هدف بررسی راهکارهای عملی تقویت مسئولیت پذیری در میان دانش آموزان و بهبود وضعیت موجود از سوی معاونت پرورشی مدرسه طراحی و اجرا شد. در فضای پرورشی مدرسه، مشاهده می شد که بخشی از دانش آموزان در انجام تکالیف، مراقبت از وسایل شخصی و مشارکت، و انجام تعهدات گروهی و کلاسی دچار کم کاری و اتکای بیش ازحد به دیگران بودند؛ مسئله ای که نه تنها بر یادگیری آنان اثر منفی می گذاشت، بلکه آرامش محیط آموزشی و روحیه همکاری در کلاس را نیز تحت الشعاع قرار داده بود.برای پاسخ به این مسئله، پژوهش حاضر در قالب الگوی عملی چرخه کمیس (برنامه ریزی، اجرا، ارزشیابی، بازاندیشی) و طی دو دوره اقدام اجرا گردید. جمع آوری داده ها با استفاده از چک لیست مشاهده رفتارهای مسئولانه، پرسشنامه نگرش دانش آموزان، مصاحبه با دانش آموزان و همکاران، پرسشنامه مشارکت والدین و فرم خودارزیابی دانش آموزان صورت پذیرفت. اقدامات اجرایی شامل تشکیل و تقویت شورای دانش آموزی، آموزش مهارت های زندگی با محوریت تصمیم گیری و تعهد، واگذاری مسئولیت های واقعی و کوچک به دانش آموزان، برگزاری جلسات والدین با رویکرد هم افزایی خانه و مدرسه، داستان خوانی و نمایش های مسئولیت محور، ایجاد دفترچه های پیگیری تعهدات و طرح های تشویقی منظم بود.یافته های پژوهش نشان داد که میزان رفتارهای مسئولانه دانش آموزان در پایان دوره دوم نسبت به وضعیت اولیه به طور معناداری افزایش یافته است؛ به نحوی که میانگین رفتارهای مسئولانه از حدود ۵۲ درصد به حدود ۸۳ درصد رسید. همچنین نگرش دانش آموزان نسبت به مفهوم مسئولیت، مشارکت والدین در فرآیند و کیفیت تعاملات مثبت در فضای مدرسه بهبود یافت. نتایج این اقدام پژوهی نشان می دهد که با برنامه ریزی هدفمند، واگذاری نقش های واقعی به دانش آموزان و همکاری خانواده و مدرسه، می توان مسئولیت پذیری را به عنوان یک شایستگی ماندگار در دانش آموزان تقویت کرد.