تربیت اخلاقی دانش آموز در عصر تولید محتوای هوش مصنوعی

پیشرفت های شتابان هوش مصنوعی و تولید محتوای مبتنی بر آن، چارچوب تربیتی دانش آموزان را به طور بنیادین دگرگون ساخته و چالش های بی سابقه ای را بر توسعه اخلاقی نسل جدید تحمیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تربیت اخلاقی دانش آموزان در عصر تولید محتوای هوش مصنوعی و با تمرکز بر سواد اخلاقی، مسئولیت پذیری دیجیتال، آگاهی به حریم خصوصی، صداقت و شهروندی اخلاقی در فضای مجازی انجام گرفت. طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود و جامعه آماری شامل ۱۵۰ دانش آموز متوسطه دوم بود. داده ها با پرسشنامه ساختاریافته ۳۰ سوالی در پنج بعد جمع آوری شد که اعتبار آن بر اساس چارچوب های یونسکو (۲۰۲۱)، گروه تخصصی بالاتر اتحادیه اروپا در حوزه هوش مصنوعی (۲۰۱۹)، انستیتوی مهندسان برق و الکترونیک (۲۰۱۹)، چارچوب مدیریت ریسک هوش مصنوعی NIST (۲۰۲۱) و همچنین اسناد و قوانین داخلی شامل سند تحول بنیادین آموزش و پرورش (۱۳۸۸)، قانون مبارزه با تولید محتوای ناسالم در فضای مجازی (۱۳۹۸) و برنامه ملی هوش مصنوعی (۱۴۰۰) تایید شده است. نرمال بودن داده ها با آزمون کولموگروف-اسمیرنوف تایید و فرضیه ها با آزمون تی تک نمونه ای مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که میانگین نمرات دانش آموزان در هر پنج بعد به طور معناداری از نقطه میانی مقیاس لیکرت فراتر رفته و سطح متوسط تا بالای آگاهی اخلاقی را نشان می دهد؛ با این حال، شکاف های معناداری در ارزیابی انتقادی اطلاعات نادرست تولیدشده توسط هوش مصنوعی و تصمیم گیری اخلاقی فعال در محیط های دیجیتال باقی مانده است. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت ادغام اخلاق هوش مصنوعی در برنامه درسی، تقویت آموزش معلمان و اجرای تضمین های سیاست محور برای پرورش شهروندان اخلاقی دیجیتال تاکید دارد.