چرا دانش آموز می داند اما نمی تواند؟؛ تحلیل شکاف میان دانستن، به کارگیری و حل مسئله در دوره ابتدایی

یکی از چالش های مهم در فرایند یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی، وجود فاصله میان دانستن مفاهیم و توانایی استفاده از آن ها در موقعیت های واقعی است. دانش آموز ممکن است یک مفهوم ریاضی، علمی یا زبانی را به درستی تعریف کند و حتی در آزمون های مستقیم به پرسش های مشابه پاسخ دهد، اما هنگام مواجهه با مسئله ای جدید، چندمرحله ای یا واقعی، در انتخاب راهبرد و به کارگیری آموخته های خود با مشکل مواجه شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل شکاف میان دانستن، به کارگیری و حل مسئله در دوره ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و بررسی پژوهش ها و گزارش های علمی پنج سال اخیر است. یافته ها نشان می دهد این شکاف حاصل یک عامل منفرد نیست، بلکه از تعامل عواملی مانند آموزش حافظه محور، تمرکز بر پاسخ صحیح، محدودبودن موقعیت های یادگیری اصیل، ضعف در انتقال یادگیری، کمبود فرصت برای توضیح فرایند تفکر، اضطراب و برخی شیوه های ارزشیابی شکل می گیرد. یادگیری عمیق زمانی شکل می گیرد که دانش آموز بتواند مفهوم را در موقعیت های متنوع بازشناسی کند، ارتباط میان دانش های مختلف را تشخیص دهد، راهبرد مناسب را انتخاب کند، فرایند حل را توضیح دهد و نتیجه را ارزیابی کند. بر این اساس، کاهش شکاف دانستن و توانستن مستلزم حرکت از آموزش انتقالی به یادگیری فعال، مسئله محور، موقعیت مند و مبتنی بر بازخورد است. همچنین ارزشیابی باید علاوه بر محصول نهایی، فرایند تفکر، استدلال و کاربرد دانش را مورد توجه قرار دهد.