چگونه توانستم مشکلات دانش آموزان در درک تفاوت حرکت وضعی و انتقالی زمین را کاهش دهم؟

یکی از مباحث مهم درس دوم مطالعات اجتماعی پایه نهم، آشنایی با حرکات زمین و شناخت تفاوت میان حرکت وضعی و حرکت انتقالی است. در جریان تدریس این مبحث مشاهده شد که تعدادی از دانش آموزان در تشخیص این دو حرکت، جهت و مدت زمان انجام آن ها و پیامدهای ناشی از هر حرکت با مشکل مواجه هستند. برخی دانش آموزان حرکت وضعی و انتقالی را با یکدیگر اشتباه می گرفتند و نمی توانستند ارتباط میان حرکت زمین و پدیده هایی مانند شب و روز و تغییرات سالانه را به درستی توضیح دهند. این مسئله باعث کاهش مشارکت آنان در فعالیت های کلاسی و دشواری در پاسخ گویی به پرسش های مربوط به درس شده بود. بنابراین، هدف این اقدام پژوهی کاهش مشکلات یادگیری دانش آموزان در درک تفاوت حرکت وضعی و انتقالی زمین و افزایش میزان یادگیری آنان بود.برای شناسایی دقیق تر مشکل، از روش هایی مانند مشاهده رفتار و عملکرد دانش آموزان، بررسی پاسخ های آنان به پرسش های کلاسی، گفت وگو با دانش آموزان، بررسی تکالیف و انجام فعالیت های تشخیصی استفاده شد. پس از بررسی شواهد اولیه، راهکارهایی متناسب با سطح یادگیری دانش آموزان طراحی و اجرا گردید. استفاده از مدل ساده کره زمین و چراغ برای نمایش حرکات زمین، رسم شکل و نمودار، استفاده از تصاویر آموزشی، مقایسه دو حرکت در قالب جدول، انجام فعالیت های گروهی و طرح پرسش های مفهومی از جمله راهکارهای اجراشده بود. همچنین با مشارکت دادن دانش آموزان در اجرای فعالیت ها تلاش شد یادگیری از حالت حفظی خارج شده و به صورت عینی و مفهومی شکل گیرد. بررسی شواهد پس از اجرای راهکارها نشان داد که دانش آموزان توانایی بیشتری در تشخیص حرکت وضعی و انتقالی زمین، بیان تفاوت های آن ها و توضیح پیامدهای هر حرکت پیدا کرده اند. در نتیجه، استفاده از روش های عینی، تصویری و مشارکتی توانست در کاهش مشکلات یادگیری این مبحث موثر واقع شود.