بررسی فرصت ها و تهدیدهای به کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در کلاس های درس مقطع ابتدایی

تحول شتابان فناوری های رایانشی و ورود ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی به عرصه تعلیم و تربیت، دگرگونی های ساختاری و روش شناختی بنیادینی در فضاهای یادگیری ایجاد کرده است. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی جامع و ساختاریافته فرصت ها و تهدیدهای ناشی از به کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در کلاس های درس مقطع ابتدایی با رویکردی انتقادی و توسعه محور است. پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی و از حیث روش شناسی بر مبنای سنتز پژوهی و تحلیل مضمون شبکه ای صورت پذیرفته است. جامعه تحلیل مشتمل بر کلیه اسناد تخصصی، مقالات نمایه شده در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی، گزارش های سازمان یونسکو و دیدگاه های کارشناسی صاحب نظران حوزه تکنولوژی آموزشی، علوم اعصاب شناختی و معلمان با تجربه ابتدایی بوده است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی در حوزه فرصت ها دارای کارکردهایی نظیر شخصی سازی مسیر یادگیری بر مبنای آهنگ رشد کودک، ارائه بازخوردهای تشخیصی بلادرنگ، کاهش بار شناختی و وظایف اداری معلم، و غنی سازی تجارب دیداری و چندرسانه ای یادگیری است. در مقابل، تهدیدهای بنیادینی شامل خطر تضعیف تعاملات اصیل چهره به چهره انسانی، افول کارکردهای عالی ذهن و تخیل خلاق به سبب اتکای مکانیکی به پاسخ های آماده، تهدیدهای نقض حریم خصوصی داده های نوآموزان، شکاف دیجیتال و پیامدهای نامطلوب اعتیاد رفتاری به صفحات نمایش شناسایی گردید. نتایج بر لزوم تدوین راهنمای اخلاقی، بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده داده به تسهیل گر انسانی، و اعمال پروتکل های سنجه مند تایید محتوا تاکید دارد تا بهره گیری از فناوری موجب تضعیف تربیت متوازن و عاطفی کودک نشود.