بررسی چالش های سازمانی و مدیریتی در آموزش و پرورش ایران

نظام های آموزشی به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، همواره با چالش های سازمانی و مدیریتی متعددی مواجه هستند که می توانند بر کیفیت عملکرد، اثربخشی مدیریتی و تحقق اهداف آموزشی تاثیرگذار باشند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالش های سازمانی و مدیریتی در نظام آموزش و پرورش ایران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش شامل متخصصان حوزه مدیریت آموزشی، مدیران با تجربه مدارس و صاحب نظران حوزه سیاست گذاری آموزشی بود که نمونه گیری به صورت هدفمند و با استفاده از معیار اشباع نظری انجام گرفت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براساس مراحل کدگذاری اولیه، استخراج و بازبینی اصلی تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که چالش های سازمانی و مدیریتی آموزش و پرورش ایران در هفت مضمون اصلی شامل چالش های ساختاری و حکمرانی آموزشی، چالش های رهبری و مدیریت آموزشی، چالش های مدیریت منابع انسانی، چالش های سیاست گذاری و اجرا، چالش های فرهنگی و ارتباطی، چالش های فناوری و منابع، و چالش های مالی و عدالت آموزشی است. نتایج بیانگر آن است که غلبه رویکردهای متمرکز، ضعف تفویض اختیار، فاصله میان سیاست گذاری و اجرا، ناکارآمدی برخی سازوکارهای توسعه حرفه ای مدیران و معلمان، و ضعف نظام های ارزیابی عملکرد از مهم ترین موانع اثربخشی سازمانی در آموزش و پرورش ایران هستند. بر این اساس، حرکت به سوی حکمرانی مشارکتی، تقویت رهبری آموزشی، توسعه شایستگی های مدیریتی و بازنگری در ساختارهای سازمانی می تواند زمینه ارتقای عملکرد نظام آموزشی را فراهم سازد.