طراحی الگوی معلم «فناورمحور» در مدارس روستایی و عشایری

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی معلم «فناورمحور» در مدارس روستایی و عشایری ایران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته (غالب کمی) بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شاغل در مدارس روستایی و عشایری کشور در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود (N ≈ ۶۵۴۰۰). با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای طبقه ای، ۳۸۰ معلم به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که بر اساس مرور جامع ادبیات نظری و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از خبرگان فناوری آموزشی و آموزش و پرورش روستایی طراحی شد. روایی صوری و محتوایی ابزار توسط ۱۲ نفر از متخصصان تایید شد و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی مورد تایید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه با محاسبه آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) و پایایی ترکیبی (CR = ۰/۹۲) محاسبه شد. داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و آزمون تی تک نمونه ای تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که الگوی پیشنهادی از هفت مولفه تشکیل شده است: (۱) دانش و مهارت های فناورانه، (۲) دانش فناوری-تدریس، (۳) دانش فناوری-محتوا، (۴) اخلاق حرفه ای در فضای دیجیتال، (۵) شهروند دیجیتال و سواد اطلاعاتی، (۶) تدریس انعطاف پذیر و سازگار، و (۷) عملکرد تاملی و توسعه حرفه ای مستمر. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که هر هفت مولفه دارای میانگینی به طور معنادار بالاتر از سطح متوسط هستند (p < ۰/۰۰۱). بیشترین میانگین مربوط به مولفه «دانش فناوری-تدریس» (M = ۴/۴۱، SD = ۰/۴۸) و کمترین میانگین مربوط به مولفه «عملکرد تاملی و توسعه حرفه ای مستمر» (M = ۳/۸۷، SD = ۰/۶۱) بود. نتایج حاکی از مناسب بودن الگوی معلم فناورمحور برای مدارس روستایی و عشایری است. این الگو می تواند به عنوان چارچوبی عملی برای طراحی برنامه های آموزش ضمن خدمت، ارزیابی عملکرد معلمان و تدوین سیاست های آموزشی در مناطق روستایی و عشایری مورد استفاده قرار گیرد.