تحلیل چالش ها و فرصت های تحول دیجیتال در آموزش و پرورش

تحول دیجیتال در سال های اخیر به یکی از مهم ترین روندهای تحول آفرین در نظام های آموزشی تبدیل شده است و آموزش و پرورش را با فرصت ها و چالش های جدیدی در زمینه شیوه های یاددهی یادگیری، مدیریت آموزشی و توسعه شایستگی های حرفه ای مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چالش ها و فرصت های تحول دیجیتال در آموزش و پرورش انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش شامل متخصصان فناوری آموزشی، مدیران مدارس، اعضای هیئت علمی حوزه علوم تربیتی و کارشناسان سیاست گذاری آموزشی بود که نمونه گیری به صورت هدفمند انجام و فرآیند انتخاب مشارکت کنندگان تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از مراحل تحلیل مضمون شامل آشنایی با داده ها، تولید کدهای اولیه، جستجوی مضامین، بازبینی مضامین و تعریف و نام گذاری مضامین تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که تحول دیجیتال در آموزش و پرورش در قالب دو دسته اصلی شامل فرصت های تحول دیجیتال و چالش های اجرای آن قابل تبیین است. فرصت های اصلی شامل توسعه یادگیری ترکیبی، افزایش دسترسی آموزشی، شخصی سازی یادگیری، ارتقای مدیریت مبتنی بر داده و بهبود تعامل میان ذی نفعان آموزشی بود. در مقابل، چالش های شناسایی شده شامل ضعف زیرساخت های فناوری، شکاف دیجیتال میان مناطق آموزشی، کمبود شایستگی های دیجیتال معلمان و مدیران، مقاومت سازمانی در برابر تغییر، ضعف سیاست گذاری و مسائل مرتبط با امنیت و حریم خصوصی داده ها بود. نتایج نشان داد که موفقیت تحول دیجیتال صرفا به تامین تجهیزات فناوری وابسته نیست، بلکه نیازمند رویکردی نظام مند شامل توسعه سرمایه انسانی، اصلاح فرآیندهای مدیریتی، ایجاد فرهنگ سازمانی پذیرای تغییر و تدوین سیاست های پایدار دیجیتال است.