طلوع مدرسه؛ افق های نوین یادگیری در عصر پس از هوش مصنوعی

ظهور هوش مصنوعی به عنوان یک نیروی پیشران، پارادایم های سنتی آموزش و ساختار فیزیکی-معرفتی مدرسه را دستخوش تغییری بنیادین کرده است. «عصر پس از هوش مصنوعی» نه به معنای عبور از این فناوری، بلکه به معنای رسیدن به نقطه ای است که در آن هوش مصنوعی نه به عنوان یک ابزار جانبی، بلکه به مثابه زیرساختی نامرئی و فراگیر، تار و پود اکوسیستم یادگیری را بازتعریف می کند. این مقاله با اتخاذ رویکردی آینده پژوهانه، ضمن نقد ناکارآمدی نظام آموزشی مبتنی بر انتقال صرف دانش، گذار به سوی «مدرسه به مثابه اکوسیستم کشف» را بررسی می کند. محورهای اصلی این پژوهش شامل بررسی تحول نقش معلم از «انتقال دهنده دانش» به «تسهیل گر هوشمند»، جایگاه تفکر انتقادی در عصر وفور داده، و لزوم بازطراحی فضاهای یادگیری برای پرورش قابلیت های انسانی (خلاقیت، همدلی و عاملیت) است. یافته های این نوشتار نشان می دهد که در افق های نوین یادگیری، مدرسه دیگر نه مکانی برای محصور کردن دانش، بلکه بستری برای پیوند میان هوش انسانی و توانمندی های ماشین است؛ تحولی که بقای نهاد مدرسه را در گرو بازگشت به «انسان محوری» در میان انبوهی از الگوریتم ها می داند.