رابطه شیوه های نوین ارزشیابی با انگیزه درونی دانش آموزان و کاهش افت تحصیلی درمدارس

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه به کارگیری شیوه های نوین ارزشیابی (ارزشیابی توصیفی، پوشه ای، همسالان و بازخورد فرایندی) با انگیزه درونی و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش گردآوری داده ها، توصیفی–همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه اول یک منطقه آموزشی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ به تعداد ۱۲۰۰ نفر بود که بر اساس جدول مورگان و روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، نمونه ای به حجم ۲۹۱ نفر انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد انگیزش تحصیلی هارتر، مقیاس سنجش شیوه های نوین ارزشیابی و بررسی سوابق و کارنامه تحصیلی جهت سنجش وضعیت افت تحصیلی بود؛ روایی سازه پرسشنامه ها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ با مقادیر بالاتر از ۰/۸۰ احراز شد. جهت تجزیه وتحلیل داده ها، علاوه بر شاخص های آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار)، از آزمون های استنباطی همبستگی پیرسون و الگوسازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم افزار SPSS و SmartPLS بهره گرفته شد. نتایج مدل تحلیل داده ها نشان داد که بین به کارگیری شیوه های نوین ارزشیابی و افزایش انگیزه درونی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد ($p < ۰/۰۱$). همچنین شیوه های ارزشیابی نوین با اثرگذاری غیرمستقیم بر اشتیاق تحصیلی، نقش تعیین کننده ای در کاهش افت تحصیلی و تکرار پایه ایفا می کنند. یافته های به دست آمده حاکی از آن است که تغییر پارادایم از ارزشیابی های سنتی نمره محور به ارزیابی های بازخوردمحور و خودتنظیمی، اضطراب آزمون را تقلیل داده و با ارتقای حس شایستگی دانش آموزان، بازده یادگیری پایدار را تضمین می نماید؛ لذا توانمندسازی معلمان در اجرای این الگوها ضرورت دارد.