نقش معماری کلاس بر تعامل اجتماعی فراگیران

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معماری کلاس بر تعامل اجتماعی فراگیران در دوره ابتدایی انجام شد. روش پژوهش از نظر شیوه گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره ابتدایی منطقه ۴ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۲۸۰ نفر به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط متخصصان حوزه تعلیم و تربیت و معماری مورد تایید قرار گرفت (CVR = ۰.۸۵، CVI = ۰.۸۹) و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰.۹۲) تایید شد. پرسشنامه شامل ۴۰ گویه در دو بخش مولفه های معماری کلاس (چیدمان فیزیکی، نور، رنگ، آکوستیک، انعطاف پذیری مبلمان، تهویه و تراکم فضایی) و مولفه های تعامل اجتماعی (ارتباط کلامی، همکاری همتایان، مشارکت گروهی، تعامل معلم-دانش آموز و مشارکت کلاسی) بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها و آزمون تی تک نمونه ای برای آزمون فرضیه ها انجام شد. یافته ها نشان داد که معماری کلاس بر تعامل اجتماعی فراگیران تاثیر مثبت و معناداری دارد (p < ۰.۰۰۱، t = ۱۴.۵۸۲). در میان مولفه های معماری، انعطاف پذیری مبلمان (M = ۴.۲۱)، چیدمان فضایی (M = ۴.۰۸) و نور طبیعی (M = ۳.۹۵) بیشترین تاثیر را بر تعامل اجتماعی داشتند. یافته های پژوهش می تواند راهنمایی عملی برای سیاست گذاران آموزشی، طراحان مدارس و معلمان در ایجاد محیط های یادگیری باشد که تعامل اجتماعی و یادگیری مشارکتی را تسهیل می کند.