نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی فرآیند تدریس و یادگیری: فرصت ها، چالش ها و پیامدها

هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین فناوری های قرن بیست ویکم، تحولات گسترده ای را در حوزه آموزش و پرورش ایجاد کرده است. یکی از مهم ترین کاربردهای این فناوری، امکان شخصی سازی فرآیند تدریس و یادگیری بر اساس نیازها، توانایی ها و سبک های یادگیری هر یادگیرنده است. مقاله حاضر با روش مروری–تحلیلی و با استناد به پژوهش های معتبر داخلی و خارجی، به بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی آموزش می پردازد. یافته ها نشان می دهد که سیستم های تطبیقی، دستیاران هوشمند، تحلیل داده های یادگیری و عوامل هوشمند آموزشی می توانند تجربه یادگیری را متناسب با سرعت و سطح هر دانش آموز تنظیم کنند و به بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش انگیزه و کاهش افت تحصیلی کمک نمایند. در مقابل، چالش هایی همچون مسائل اخلاقی و حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، شکاف دیجیتال، هزینه های زیرساختی و کاهش تعامل انسانی نیز وجود دارد. همچنین نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به راهنما، طراح تجربه یادگیری و تحلیل گر داده های آموزشی تغییر می یابد. نتیجه گیری مقاله آن است که هوش مصنوعی جایگزین معلم نیست، بلکه ابزاری توانمندساز است که در صورت به کارگیری مسئولانه و مبتنی بر اصول تربیتی، می تواند کیفیت آموزش را ارتقا دهد.