کاربرد هم افزای هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال در برنامه ریزی و کنترل تولید هوشمند: مرور ساختاریافته پژوهش ها، چارچوب مفهومی و دستورکار آینده

تحول دیجیتال، برنامه ریزی و کنترل تولید را از فرایندی دوره ای و متکی بر داده های ایستا به سامانه ای پیوسته، پیش بین و سازگار تبدیل می کند. دوقلوی دیجیتال با ایجاد بازنمایی همگام از منابع، سفارش ها، جریان مواد و محدودیت های کف کارخانه، محیطی معتبر برای آزمون سناریو فراهم می آورد و هوش مصنوعی با پیش بینی رخدادها، تشخیص اختلال و تولید سیاست تصمیم، قابلیت انطباق را به این محیط می افزاید. هدف پژوهش حاضر تبیین وضعیت دانش درباره هم افزایی این دو فناوری در برنامه ریزی، زمان بندی، باززمان بندی و کنترل تولید و ارائه چارچوبی اجرایی برای گذار از پایش دیجیتال به تصمیم گیری حلقه بسته است. پژوهش به روش مرور روایتی ساختاریافته انجام شده و مطالعات محوری منتشرشده در فاصله سال های ۲۰۱۷ تا نیمه نخست ۲۰۲۶، همراه با شماری از پژوهش های فارسی در حوزه تولید هوشمند، تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد بیشترین کاربردهای هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال در پیش بینی تقاضا و زمان فرایند، انتخاب زمان باززمان بندی، تولید توالی عملیات، هماهنگی تولید با نگهداری و کنترل کیفیت و بهینه سازی چندهدفه مشاهده می شود. در مقابل، کیفیت و مالکیت داده، هم کنش پذیری با ERP و MES، وفاداری مدل، تاخیر محاسباتی، شکاف شبیه سازی تا واقعیت، امنیت سایبری، تبیین پذیری و توجیه اقتصادی، مهم ترین موانع صنعتی هستند. نوآوری مقاله، ارائه معماری پنج لایه، چرخه تصمیم هشت مرحله ای، مدل بلوغ پنج سطحی و نقشه راه استقرار مرحله ای با تاکید بر بنگاه های کوچک و متوسط و شرایط صنایع ایران است.

کلیدواژه ها:

دوقلوی دیجیتال ، هوش مصنوعی ، برنامه ریزی و کنترل تولید ، زمان بندی پویا ، تولید هوشمند