فرصت ها، چالش ها و الزامات پیاده سازی واقعیت مجازی در آموزش کارگاه های فنی و مهندسی: مرور نظام مند و تحلیل تماتیک مطالعات ۲۰۲۰–۲۰۲۵

فناوری واقعیت مجازی به عنوان یکی از فناوری های نوظهور آموزشی، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای یادگیری تجربی و توسعه مهارت های عملی در آموزش های فنی و مهندسی دارد، اما شواهد موجود درباره فرصت ها، چالش ها و الزامات پیاده سازی آن پراکنده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظام مند فرصت ها، چالش ها و الزامات استقرار فناوری واقعیت مجازی در آموزش کارگاه های فنی و مهندسی انجام شد. روش پژوهش از نوع مرور نظام مند بر اساس دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ بود. منابع علمی از پایگاه های معتبر جستجو و پس از غربالگری و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۴۵ مطالعه واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده های استخراج شده با استفاده از تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد مهم ترین فرصت های کاربرد واقعیت مجازی شامل ارتقای یادگیری تجربی، توسعه مهارت های عملی، افزایش ایمنی آموزشی، بهبود تعامل و افزایش انگیزش یادگیرندگان است. همچنین هزینه های زیرساختی، محدودیت های فنی، مشکلات جسمانی کاربران، مقاومت در پذیرش فناوری و کمبود محتوای آموزشی استاندارد از مهم ترین چالش های شناسایی شده بودند. یافته ها نشان داد موفقیت استقرار این فناوری به فراهم سازی هم زمان الزامات فنی، انسانی و مدیریتی وابسته است. در مجموع، اثربخشی واقعیت مجازی بیش از ویژگی های فناورانه، تحت تاثیر کیفیت طراحی آموزشی، آمادگی کاربران و حمایت سازمانی قرار دارد؛ ازاین رو بهره گیری موفق از این فناوری مستلزم رویکردی یکپارچه در ابعاد آموزشی، انسانی و مدیریتی است.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، آموزش مهندسی ، آموزش فنی ، کارگاه های آموزشی ، مرور نظام مند