واکاوی مداخلات روان شناختی مبتنی بر بازی درمانی برای کاهش نشانه های اختلال نقص توجه-بیش فعالی (ADHD) در کلاس درس

اختلال نقص توجه-بیش فعالی (ADHD) به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات عصبی-رشدی، چالش های بنیادینی را در کارکردهای شناختی، خودتنظیمی هیجانی و سازگاری رفتاری دانش آموزان در بستر کلاس درس ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مداخلات روان شناختی مبتنی بر «بازی درمانی» برای کاهش نشانه های ADHD در کلاس درس با رویکرد توصیفی-تحلیلی و سنتزپژوهی انتقادی بر مبانی نظری و شواهد تجربی انجام شده است. مولفه های کلیدی مورد ارزیابی شامل رویکردهای بازی درمانی شناختی-رفتاری (CBPT)، بازی درمانی کودک محور، بازی های تقویت کننده کارکردهای اجرایی مغز (حافظه کاری، بازداری پاسخ و انعطاف پذیری شناختی) و الگوی ارتباطی معلم-کودک مبتنی بر بازی هستند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازی درمانی از طریق تعدیل برانگیختگی قشری، ایجاد چرخه های بازخورد فوری، کاهش بار عاطفی منفی و بازسازی الگوهای تعاملی، نقشی تعیین کننده در مهار تکانشگری، کاهش بی قراری حرکتی و افزایش پایداری توجه ایفا می کند. همچنین، ادغام بازی های هدفمند ساختاریافته و ریزمداخلات حرکتی در جریان تدریس، علاوه بر بهبود خودکنترلی و مهارت های جامعه یار دانش آموزان، تعارضات میان معلم و شاگرد و نرخ طرد از سوی همسالان را به طور معناداری کاهش می دهد. در نهایت، گذار از رویکردهای سنتی انفعالی و دارودرمانی صرف به سوی بسترمندسازی مداخلات بازی محور کلاسی، توانمندسازی مربیان در هدایت بازی های درمانی و بازطراحی محیط های آموزشی پویا، ضرورتی اساسی برای تسهیل یادگیری، ارتقای سلامت روان و دستیابی به عدالت آموزشی فراگیر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

اختلال نقص توجه-بیش فعالی ، بازی درمانی ، کلاس درس ، کارکردهای اجرایی ، بازداری پاسخ ، مدیریت رفتار.