اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش فرسودگی روان شناختی زنان درگیر در فرایند طلاق

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش فرسودگی روان شناختی زنان درگیر در فرایند طلاق بود. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه زنان درگیر در فرایند طلاق مراجعه کننده به مراکز مشاوره و کلینیک های روان شناختی شهر مشهد در سال ۱۴۰۵ تشکیل دادند. از میان آنان، تعداد ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (بر اساس پروتکل هیز) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه فرسودگی زناشویی پاینز (۱۹۹۶) انجام شد و داده های به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA) در نرم افزار SPSS تحلیل گردیدند. یافته های حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین نمرات پس آزمون دو گروه وجود دارد. بر این اساس، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب کاهش معنادار نمره کل فرسودگی روان شناختی و مولفه های آن شامل فرسودگی جسمانی، عاطفی و روانی در زنان درگیر طلاق شد و اندازه اثر مداخله ۸۳ درصد به دست آمد. با توجه به نتایج به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که ACT با تقویت انعطاف پذیری روان شناختی، گسلش از افکار ناکارآمد و تمرکز بر عمل متعهدانه مبتنی بر ارزش ها، یک مداخله ساختاریافته و موثر برای کاهش فرسودگی روان شناختی زنان در دوران گذار طلاق محسوب می شود و بهره گیری از آن در مراکز مشاوره خانواده توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) ، فرسودگی روان شناختی ، طلاق ، زنان ، انعطاف پذیری روان شناختی.