نقش یادگیری مبتنی بر مسئله در پرورش مهارت حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان

یادگیری مبتنی بر مسئله به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، در دهه های اخیر از تمرکز صرف بر انتقال دانش به سمت پرورش مهارت های تفکر و حل مسئله گسترش یافته است. این رویکرد نه تنها در کسب دانش، بلکه در پرورش مهارت حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت، و توانایی تصمیم گیری دانش آموزان نقشی تعیین کننده ایفا می کند. این مقاله به بررسی نقش یادگیری مبتنی بر مسئله در پرورش مهارت حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان می پردازد. یافته های پژوهش های مرور شده نشان می دهد که یادگیری مبتنی بر مسئله در پنج مرحله اصلی قابل اجرا است: مواجهه با مسئله، تعریف و تحلیل مسئله، جستجوی راه حل ها، اجرای راه حل منتخب، و ارزشیابی و بازنگری. همچنین، این رویکرد در چهار سطح قابل طبقه بندی است: مسئله محوری جزئی، مسئله محوری هدایت شده، مسئله محوری نیمه مستقل، و مسئله محوری مستقل. پژوهش ها نشان می دهد که یادگیری مبتنی بر مسئله به بهبود مهارت حل مسئله، تقویت تفکر انتقادی، افزایش خلاقیت، بهبود مهارت های ارتباطی و همکاری، افزایش انگیزه و مشارکت، و ارتقای یادگیری مادام العمر منجر می شود. مبانی نظری این رویکرد شامل نظریه یادگیری سازنده گرا، نظریه یادگیری تجربی، نظریه تفکر انتقادی، و نظریه یادگیری موقعیتی است. همچنین، این مقاله چالش های پیش روی اجرای یادگیری مبتنی بر مسئله را در چهار حوزه ساختاری و سازمانی، فرهنگی و نگرشی، فردی و حرفه ای، و زمانی و بار کاری مورد بررسی قرار می دهد و راهکارهایی برای غلبه بر آن ها ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر مسئله ، حل مسئله ، تفکر انتقادی ، خلاقیت ، یادگیری فعال