طراحی الگوی آموزش انسان محور در عصر همزیستی هوش مصنوعی و یادگیری انسانی

گسترش شتابان هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، الگوهای سنتی یاددهی و یادگیری را با تغییرات بنیادینی مواجه ساخته است. در این میان، مسئله اساسی صرفا چگونگی استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در کلاس درس نیست، بلکه طراحی الگویی است که بتواند ظرفیت های فناورانه را با ویژگی ها، نیازها، عواطف، خلاقیت و قضاوت انسانی در فرایند یادگیری هماهنگ سازد. آموزش انسان محور در عصر هوش مصنوعی بر این اصل استوار است که فناوری باید در خدمت رشد همه جانبه انسان قرار گیرد و جایگزین نقش معلم، تعامل اجتماعی و کنشگری یادگیرنده نشود. پژوهش حاضر با رویکرد مروری تحلیلی به بررسی مولفه های الگوی آموزش انسان محور در شرایط همزیستی هوش مصنوعی و یادگیری انسانی می پردازد. یافته های مطالعات نشان می دهد که این الگو بر محورهایی همچون حفظ عاملیت یادگیرنده، نقش آفرینی هدایتگر و اخلاقی معلم، شخصی سازی یادگیری، تقویت تفکر انتقادی و خلاق، تعامل انسانی، سواد هوش مصنوعی، ارزشیابی فرایندمحور، حفاظت از حریم خصوصی و عدالت آموزشی استوار است. در چنین الگویی، هوش مصنوعی به عنوان شریک فناورانه یادگیری عمل می کند و انسان همچنان مسئول معنا بخشی، تصمیم گیری، قضاوت اخلاقی و شکل دهی به روابط آموزشی است. بنابراین، آموزش آینده نیازمند گذار از «فناوری محوری» به «انسان محوری هوشمند» است؛ رویکردی که در آن قابلیت های هوش مصنوعی و توانایی های منحصربه فرد انسان در یک زیست بوم یادگیری مکمل و متعادل قرار می گیرند.

کلیدواژه ها:

آموزش انسان محور ، هوش مصنوعی ، یادگیری انسانی ، همزیستی انسان و هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، نقش معلم ، عاملیت یادگیرنده ، سواد هوش مصنوعی ، تفکر انتقادی ، تحول آموزشی