توسعه مدل های آموزشی هوشمند برای ارتقای تفکر انتقادی دانش آموزان از طریق تلفیق هوش مصنوعی در تدریس

پژوهش حاضر با هدف توسعه و ارزیابی مدل های آموزشی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی جهت ارتقای تفکر انتقادی دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) با طرح اکتشافی متوالی بود که در بخش کیفی از طریق سنتزپژوهی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان تعلیم وتربیت، ابعاد مدل طراحی گردید. در بخش کمی، از طرح شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بر روی جامعه دانش آموزان بهره گرفته شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد مهارت های تفکر انتقادی و سیاهه ارزیابی عملکرد تعاملی در بستر آموزشی هوشمند بود. داده های کیفی از طریق تحلیل مضمون و داده های کمی با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکوا) در نرم افزار آماری تحلیل شدند. روند مداخله شامل بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی مولد به عنوان داربست های یادگیری، طراحی سناریوهای حل مسئله و بازخوردهای هوشمند بود. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که تلفیق سامانه های آموزشی هوشمند در فرایند تدریس، تاثیر معناداری بر مولفه های تحلیل، استنباط، ارزیابی و استدلال دانش آموزان دارد. همچنین، این رویکرد انگیزش شناختی و توانایی حل مسائل پیچیده را در فراگیران به شکل چشمگیری افزایش داد. بر این اساس، مدل طراحی شده به عنوان الگویی اثربخش برای بازطراحی فرایندهای یاددهی–یادگیری و پرورش تفکر نقادانه در عصر تحول دیجیتال پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

مدل های آموزشی هوشمند ، تفکر انتقادی ، هوش مصنوعی در آموزش ، روش های نوین تدریس ، یادگیری فناورانه.