بازخوانی ظرفیت های هویت ساز در کتاب های درسی دوره ابتدایی؛ تبیین جایگاه فرهنگ ایرانی و ارزش های اسلامی

کتاب های درسی دوره ابتدایی در شکل گیری نگرش دانش آموزان نسبت به فرهنگ، تاریخ، ارزش ها و جامعه نقش مهمی دارند و می توانند زمینه مناسبی برای تقویت احساس تعلق فرهنگی و اجتماعی فراهم کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت های هویت ساز محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی و شناسایی نحوه بازنمایی مولفه های فرهنگ ایرانی و ارزش های اسلامی انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن تحلیل محتوای توصیفی تحلیلی است. محتوای متنی، تصویری، داستانی، ادبی و فعالیت های آموزشی از منظر مولفه هایی همچون زبان و ادبیات فارسی، تاریخ و میراث فرهنگی، سرزمین و نمادهای ملی، ارزش های اخلاقی و دینی، مسئولیت اجتماعی و تنوع فرهنگی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که عناصر هویت ساز در بخش های مختلف کتاب های درسی ابتدایی حضور دارند، اما میزان توجه به مولفه ها و شیوه ارائه آن ها یکسان نیست. بخشی از محتوا بیشتر بر انتقال مستقیم اطلاعات و ارزش ها تکیه دارد و ظرفیت هایی مانند گفت وگو، تجربه فرهنگی، فعالیت پژوهشی و مشارکت اجتماعی کمتر مورد استفاده قرار گرفته است. بهره گیری هدفمند از ظرفیت های موجود می تواند پیوند میان یادگیری، فرهنگ، ارزش های اجتماعی و تجربه زیسته دانش آموزان ابتدایی را تقویت کن

کلیدواژه ها:

هویت فرهنگی ، هویت ملی ، فرهنگ ایرانی ، ارزش های اسلامی ، کتاب های درسی ابتدایی ، برنامه درسی ، تربیت هویتی