مدیریت کلاس های ملتهب: نقش ارزشیابی تکوینی در کاهش تنش وارتقای انضباط

هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش و کارکرد راهبردهای ارزشیابی تکوینی در مهار رفتارهای چالش برانگیز، کاهش سطح تنش های روانی-رفتاری و ارتقای انضباط در کلاس های درس ملتهب و ناآرام است. روش شناسی این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و مروری سنتزپژوهانه مبتنی بر واکاوی تجارب زیسته و شواهد تجربی مدیریت رفتار در محیط های آموزشی پرچالش می باشد. جامعه مفهومی پژوهش را کلیه الگوهای بازخورد مستمر، شیوه های سنجش عملکردی و مداخلات ارزیابی فرآیندمحور مرتبط با کنترل جو کلاس تشکیل داده اند. مدل تحلیل مطالب بر مبنای چارچوب تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری تماتیک رویکردهای تلفیقی انضباط مثبت و ارزشیابی مستمر سازمان دهی شده است. در روند اجرای پژوهش، ابتدا مولفه های التهاب زا در فرایند یاددهی-یادگیری شناسایی و سپس اثرگذاری ابزارهایی نظیر سنجش همتایان، بازخورد توصیفی بهنگام و خودارزیابی بر تعدیل بار هیجانی دانش آموزان تدوین شد. یافته های تحلیل نشان داد که جایگزینی ارزیابی های پرفشار و نمره محور با سازوکارهای ارزشیابی تکوینی، به طور معناداری احساس تهدید و اضطراب تحصیلی را در کلاس تقلیل می دهد. همچنین به کارگیری بازخوردهای سازنده و غیرسرزنش گر سبب افزایش خودتنظیمی، ارتقای تعلق خاطر دانش آموزان به محیط یادگیری و مشارکت فعال در فعالیت های کلاسی می گردد. نتایج نشان می دهد که ارزشیابی تکوینی با ایجاد جریان ارتباطی دوسویه و پیش بینی پذیر کردن انتظارات معلم، کانون تنش های کلاسی را از واکنش های انضباطی منفعل به همکاری سازنده تغییر می دهد. علاوه بر این، شفافیت در معیارهای موفقیت و پایش گام به گام پیشرفت یادگیرندگان مانع از شکل گیری ناکامی های مزمن و در نتیجه بروز رفتارهای پرخاشگرانه یا تدافعی می شود. در نهایت، تلفیق سنجش فرآیندی با راهبردهای انضباط مثبت به عنوان رویکردی کارآمد جهت بازتولید آرامش روانی، مدیریت بحران و ارتقای پایدار انضباط در کلاس های پرالتهاب پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، مدیریت کلاس ، کلاس های ملتهب ، کاهش تنش ، انضباط کلاسی ، بازخورد سازنده.