نقش ادبیات کودکان و نوجوانان در تربیت اخلاقی و اجتماعی دانش آموزان از منظر میان رشته ای

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش ادبیات کودکان و نوجوانان در تربیت اخلاقی و اجتماعی دانش آموزان از منظر میان رشته ای انجام شده است. ادبیات کودک و نوجوان به عنوان عرصه ای چندساحتی، پیوندی عمیق با حوزه های روان شناسی رشد، علوم تربیتی، جامعه شناسی و فلسفه اخلاق دارد و همین ماهیت میان رشته ای، آن را به ابزاری منحصربه فرد برای تربیت همه جانبه دانش آموزان تبدیل کرده است. در این پژوهش که با روش مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی انجام شده، یافته های پژوهش های داخلی و خارجی در بازه زمانی گسترده ای بررسی و ترکیب شده اند. نتایج نشان می دهد که ادبیات کودک و نوجوان از طریق سازوکارهایی همچون تقویت استدلال اخلاقی، پرورش همدلی، درونی سازی هنجارهای اجتماعی، شکل دهی به هویت فرهنگی و توسعه مهارت های ارتباطی، نقش چندوجهی در تربیت اخلاقی و اجتماعی ایفا می کند. داستان ها با فراهم آوردن فرصت های امن برای رویارویی با معضلات اخلاقی، به دانش آموزان کمک می کنند تا ارزش های اجتماعی را در بستر روایت های جذاب و غیرمستقیم درونی سازند. با این حال، اثربخشی این نقش به عواملی همچون انتخاب مناسب متون، هدایت بحث های پس از مطالعه و تناسب محتوا با مرحله رشد شناختی و عاطفی مخاطبان بستگی دارد. پژوهش حاضر با اتکا به رویکرد میان رشته ای، چارچوبی نظری برای درک عمیق تر این فرایند ارائه می دهد و پیشنهادهایی برای تلفیق هدفمند ادبیات کودک و نوجوان با برنامه های تربیتی مدارس مطرح می کند.

کلیدواژه ها:

ادبیات کودکان و نوجوانان ، تربیت اخلاقی ، تربیت اجتماعی ، رویکرد میان رشته ای ، دانش آموزان.