نقش داستان گویی تعاملی در پرورش تفکر وتخیل دانش آموزان ابتدایی

داستان گویی یکی از شیوه های موثر برای ایجاد تجربه یادگیری معنادار در دوره ابتدایی است؛ زیرا داستان می تواند مفاهیم آموزشی را در قالب موقعیت های قابل درک و جذاب در اختیار دانش آموز قرار دهد. هنگامی که داستان گویی از حالت یک سویه خارج شده و دانش آموز در فرایند روایت، پرسش گری، پیش بینی، انتخاب، گفت وگو، تغییر مسیر داستان و خلق پایان های متفاوت مشارکت کند، ظرفیت بیشتری برای پرورش فرایندهای شناختی و تخیلی او ایجاد می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش داستان گویی تعاملی در پرورش تفکر و تخیل دانش آموزان ابتدایی انجام شده است. در این رویکرد، دانش آموز تنها شنونده داستان نیست، بلکه به عنوان یکی از عناصر فعال فرایند روایت در شکل گیری معنا و پیشبرد داستان مشارکت می کند. چنین مشارکتی می تواند زمینه طرح پرسش، پیش بینی رویدادها، مقایسه دیدگاه ها، کشف روابط میان علت و معلول، حل مسئله و ارائه پاسخ های متنوع را فراهم سازد. از سوی دیگر، بازسازی ذهنی موقعیت های داستان، تصور شخصیت ها، تغییر پایان روایت و خلق موقعیت های جدید می تواند تخیل دانش آموزان را فعال کند. شواهد پژوهشی نیز نشان داده اند که برنامه های قصه خوانی تعاملی و دیالکتیکی می توانند در برخی مولفه های خلاقیت دانش آموزان ابتدایی، به ویژه سیالی و انعطاف پذیری، نقش مثبتی داشته باشند. همچنین استفاده از داستان گویی دیجیتال در آموزش ابتدایی با بهبود مهارت حل مسئله اجتماعی دانش آموزان همراه گزارش شده است. بر این اساس، داستان گویی تعاملی را می توان فراتر از یک فعالیت سرگرم کننده و به عنوان یک راهبرد آموزشی برای فعال سازی ذهن، تقویت تخیل، افزایش مشارکت و فراهم کردن زمینه تجربه یادگیری خلاق در دوره ابتدایی مورد توجه قرار داد. استفاده هدفمند معلمان از این شیوه می تواند کلاس درس را از محیطی مبتنی بر دریافت اطلاعات به محیطی تبدیل کند که در آن دانش آموز فرصت اندیشیدن، سوال کردن، تصور کردن، انتخاب کردن و خلق کردن داشته باشد.

کلیدواژه ها:

داستان گویی تعاملی ، تفکر ، تخیل ، خلاقیت ، دانش آموزان ابتدایی ، یادگیری فعال ، داستان گویی آموزشی