نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی و تاب آوری شناختی دانش آموزان

پرورش تفکر انتقادی و تاب آوری شناختی در دانش آموزان، از جمله مهم ترین و در عین حال پیچیده ترین رسالت های نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم به شمار می رود. معلم، به عنوان عنصر کلیدی و اثرگذار در فرآیند یاددهی-یادگیری، نقشی بی بدیل در شکل دهی به ساختارهای شناختی، عاطفی و اجتماعی فراگیران ایفا می کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسناد علمی معتبر، به بررسی ابعاد گوناگون نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی و تاب آوری شناختی دانش آموزان پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که معلمان از طریق طراحی محیط های یادگیری چالش برانگیز، پرسشگری سقراطی، ایجاد فضای گفتگوی امن و پذیرنده، پرورش مهارت های فراشناختی، الگوسازی رفتارهای انتقادی و تاب آور، و به کارگیری راهبردهای تدریس فعال، می توانند زمینه های شکل گیری و تقویت این دو سازه مهم روان شناختی-آموزشی را فراهم آورند. همچنین، تاب آوری شناختی به عنوان توانایی فرد در مواجهه با چالش های ذهنی، بازسازی ساختارهای شناختی و تداوم تلاش در شرایط دشوار، ارتباط تنگاتنگی با تفکر انتقادی دارد و معلم می تواند از طریق مداخلات هدفمند، هر دو را به صورت همزمان پرورش دهد. در نهایت، پیشنهادهایی برای توانمندسازی معلمان در این حوزه ارائه شده است

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، تاب آوری شناختی ، نقش معلم ، پرورش شناختی ، یادگیری فعال ، فراشناخت.