نقش سواد دیجیتال و هوش مصنوعی در تحول فرآیندهای یادگیری و یاددهی

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی به عنوان یکی از مهم ترین پارادایم های تغییر در قرن بیست و یکم شناخته می شود که با ظهور هوش مصنوعی، ابعاد تازه ای به خود گرفته است. در این مقاله، نقش سواد دیجیتال به عنوان زیربنایی ترین مهارت مورد نیاز برای یادگیرندگان و معلمان در عصر حاضر مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چگونگی یکپارچه سازی هوش مصنوعی در فرایندهای یاددهی و یادگیری تدوین شده و به دنبال آن است که نشان دهد چگونه ارتقای سواد دیجیتال می تواند زمینه را برای استفاده بهینه از ابزارهای هوشمند فراهم آورد. نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که هوش مصنوعی نه تنها به شخصی سازی آموزش کمک می کند، بلکه باعث افزایش تعامل و انگیزه یادگیرندگان در محیط های مجازی و حضوری می گردد. با این حال، دستیابی به این تحول مستلزم بازنگری در ساختارهای سنتی آموزشی و گذار از مدل های انتقال دانش به مدل های ساخت گرایانه است که در آن فناوری به عنوان تسهیل گر عمل می کند. در این راستا، سواد دیجیتال دیگر تنها به معنای توانایی کار با ابزارها نیست، بلکه به معنای تفکر انتقادی نسبت به خروجی های هوش مصنوعی و توانایی مدیریت داده هاست. این نوشتار ضمن تبیین مفاهیم نظری، چالش های اخلاقی و ساختاری پیش روی این تحول را نیز واکاوی می کند و بر ضرورت توسعه شایستگی های دیجیتال به عنوان ضرورتی انکارناپذیر در برنامه درسی ملی تاکید می ورزد. در نهایت، پیشنهاد می شود که سیاست گذاران آموزشی با درک عمیق از پتانسیل های هوش مصنوعی، بسترهای لازم برای توانمندسازی معلمان و فراگیران را فراهم آورند تا از این طریق عدالت آموزشی و کیفیت یادگیری در مقیاس جهانی ارتقا یابد. این تحقیق نشان می دهد که هم افزایی میان سواد دیجیتال و هوش مصنوعی می تواند به ایجاد اکوسیستم های یادگیری هوشمند منجر شود که در آن، یادگیری نه یک فرایند ایستا، بلکه پویشی مستمر و شخصی سازی شده است.

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال ، هوش مصنوعی ، یادگیری الکترونیکی ، تحول آموزشی ، فناوری های نوین.