نقش ارزشیابی تکوینی در شناسایی مشکلات یادگیری و بهبود عملکرد دانش آموزان در درس ریاضی

ارزشیابی تکوینی به عنوان یکی از رویکردهای نوین سنجش آموزشی، نقش محوری در فرآیند یاددهی-یادگیری درس ریاضی ایفا می کند. این مقاله مروری با هدف بررسی نقش ارزشیابی تکوینی در شناسایی مشکلات یادگیری و بهبود عملکرد دانش آموزان در درس ریاضی تدوین شده است. ارزشیابی تکوینی برخلاف ارزشیابی پایانی که به صورت خلاصه ای و در پایان دوره انجام می شود، فرآیندی مستمر، تعاملی و مبتنی بر بازخورد فوری است که به معلمان امکان می دهد تا در حین تدریس، درک و تسلط دانش آموزان را بسنجند و مشکلات یادگیری آنان را به موقع شناسایی کنند. یافته های پژوهش های مختلف نشان می دهد که به کارگیری راهبردهای ارزشیابی تکوینی مانند پرسش های تشخیصی، خودارزیابی، هم سال ارزیابی، کارپوشه و بازخورد توصیفی، تاثیر معناداری بر کاهش اضطراب ریاضی، افزایش انگیزه درونی، تقویت خودکارآمدی و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. همچنین ارزشیابی تکوینی به معلمان کمک می کند تا شکاف های یادگیری را شناسایی کرده و برنامه های آموزشی خود را متناسب با نیازهای فردی دانش آموزان تنظیم کنند. در درس ریاضی که ماهیتی پیوسته و انباشتی دارد، شناسایی زودهنگام خطاهای مفهومی و رویه ای از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا عدم درک مفاهیم پایه می تواند مانع یادگیری مفاهیم پیشرفته تر شود. این مقاله با مرور نظام مند ادبیات پژوهشی داخلی و خارجی، به تحلیل مبانی نظری، راهبردها، چالش ها و پیامدهای ارزشیابی تکوینی در درس ریاضی می پردازد و پیشنهادهایی برای بهبود کاربست آن در کلاس های ریاضی ارائه می دهد. نتایج این مرور نشان می دهد که ارزشیابی تکوینی نه تنها ابزاری برای سنجش، بلکه ابزاری برای یادگیری و تدریس محسوب می شود و ادغام آن در فرهنگ مدرسه ای می تواند به تحول کیفی آموزش ریاضی منجر شود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، مشکلات یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، درس ریاضی ، بازخورد