واکاوی دیدگاه معلمان جغرافیا و زمین شناسی درباره جایگاه «سواد اقلیمی» در برنامه درسی و راهکارهای عملیاتی برای نهادینه کردن آن در رفتار روزمره دانش آموزان

با تشدید بحران های زیست محیطی، تغییرات اقلیمی و ناپایداری های اکولوژیک در دهه اخیر، آموزش «سواد اقلیمی» از یک گزینه لوکس به یک ضرورت حیاتی برای شهروندی مسئول تبدیل شده است. سواد اقلیمی تنها شامل دانستن تعاریف علمی نیست، بلکه توانایی درک پیچیدگی های سیستم اقلیم، ارزیابی پیامدها و اتخاذ تصمیمات آگاهانه برای کاهش آسیب پذیری و سازگاری با تغییرات را در بر می گیرد. این پژوهش با هدف بررسی دیدگاه معلمان جغرافیا و زمین شناسی دبیرستان ها نسبت به جایگاه فعلی سواد اقلیمی در برنامه درسی و شناسایی موانع و راهکارهای نهادینه سازی آن در رفتار روزمره دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی است که از طریق مصاحبه های عمیق و تحلیل محتوای اسناد بالادستی آموزشی صورت پذیرفته است. یافته های مطالعه نشان می دهد که اگرچه معلمان اجماع نظری بر اهمیت بالای سواد اقلیمی دارند، اما احساس می کنند برنامه درسی فعلی فاقد انسجام کافی، منابع آموزشی به روز و زمان کافی برای پوشش عمیق مفاهیم است. همچنین، شکاف عمیقی میان دانش تئوریک دانش آموزان و رفتار عملی آن ها وجود دارد که ناشی از عدم تلفیق آموزش با زندگی روزمره و غفلت از جنبه های روانشناختی و انگیزشی است. این مقاله با ارائه چارچوبی سه بعدی (شناختی، عاطفی، رفتاری) و راهکارهای عملیاتی مبتنی بر یادگیری خدمت محور، پروژه های میدانی و مشارکت خانوادگی، پیشنهاد می کند که سواد اقلیمی باید از حاشیه به متن برنامه درسی منتقل شود تا بتواند نسلی متعهد و توانمند برای مدیریت بحران های آینده تربیت نماید.

کلیدواژه ها:

سواد اقلیمی ، معلمان جغرافیا و زمین شناسی ، برنامه درسی ، نهادینه سازی رفتار ، تغییرات اقلیمی ، آموزش پایدار ، شهروندی مسئول ، یادگیری تجربی.