نقش تورهای علمی و بازدیدهای میدانی از پهنه های زمین شناسی منطقه در کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش انگیزه درونی یادگیری جغرافیا

آموزش جغرافیا در دوره متوسطه همواره با چالش هایی نظیر انتزاعی بودن مفاهیم، خشکی روش های تدریس سنتی و افزایش سطح اضطراب تحصیلی دانش آموزان روبرو بوده است. اضطراب تحصیلی به عنوان یک مانع روانشناختی، نه تنها بر عملکرد شناختی دانش آموزان تاثیر منفی می گذارد، بلکه باعث کاهش انگیزه درونی برای یادگیری عمیق می شود. این مقاله با هدف بررسی رابطه بین استفاده از تورهای علمی (بازدیدهای میدانی) و متغیرهای «اضطراب تحصیلی» و «انگیزه درونی یادگیری جغرافیا» تدوین شده است. رویکرد پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی با تکیه بر مبانی نظری روانشناسی تربیتی و روش شناسی آموزش جغرافیا است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که انتقال کلاس درس به محیط طبیعی و پهنه های زمین شناسی، با ایجاد تجربه مستقیم حسی و حرکتی، فاصله میان دانش نظری و واقعیت عینی را کاهش می دهد. این فرآیند منجر به سه پیامد اصلی می شود: اول، کاهش معنادار اضطراب ناشی از عدم قطعیت و ترس از شکست در آزمون های کتبی؛ دوم، افزایش انگیزه درونی از طریق ایجاد حس کنجکاوی، کاوشگری و ارتباط عاطفی با محیط زیست؛ و سوم، تقویت حافظه بلندمدت از طریق رمزگذاری چندحسی مطالب. مقاله حاضر با ارائه مدل عملیاتی برای طراحی تورهای علمی موثر، استدلال می کند که بازدیدهای میدانی صرفا یک فعالیت تفریحی نیستند، بلکه ابزارهای قدرتمندی برای اصلاح نگرش های منفی نسبت به درس جغرافیا و پرورش شهروندان آگاه و آرام هستند.

کلیدواژه ها:

تورهای علمی ، بازدید میدانی ، اضطراب تحصیلی ، انگیزه درونی ، آموزش جغرافیا ، یادگیری تجربی ، روانشناسی آموزش ، زمین شناسی آموزشی.