بررسی کاربرد هوش مصنوعی در آموزش مفاهیم جغرافیا

آموزش جغرافیا به دلیل ماهیت فضایی، چندمقیاسی و پویای مفاهیم، همواره با چالش هایی چون دشواری تجسم فرآیندهای مکانی، محدودیت مشاهده مستقیم پدیده های جغرافیایی و نیاز به تحلیل داده های پیچیده همراه بوده است. هوش مصنوعی به عنوان مجموعه ای از فناوری های توانمندساز، ظرفیت آن را دارد که با ارائه ابزارهای تعاملی، شخصی سازی شده و مبتنی بر داده، آموزش مفاهیم جغرافیا را متحول کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد هوش مصنوعی در آموزش مفاهیم جغرافیا انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع مرور نظام مند و تحلیل موضوعی بود. پس از جستجو در پایگاه های داخلی و خارجی با کلیدواژه های هوش مصنوعی، آموزش جغرافیا، سیستم اطلاعات جغرافیایی و واقعیت مجازی، ۶۸ پژوهش مرتبط انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش جغرافیا در شش حوزه اصلی قابل دسته بندی است: سیستم های اطلاعات جغرافیایی هوشمند، شبیه سازی های تعاملی و واقعیت مجازی، دستیاران آموزشی شخصی سازی شده، تحلیل داده های جغرافیایی و پیش بینی الگوها، ارزیابی خودکار و بازخورد فوری، و تولید محتوای آموزشی تطبیقی. تحلیل موضوعی نشان داد که این فناوری ها با تسهیل تجسم مفاهیم فضایی، امکان پذیر ساختن کاوش در مقیاس های مختلف، ایجاد تجربه های شبیه سازی شده از پدیده های غیرقابل مشاهده مستقیم، و ارائه بازخورد شخصی سازی شده، یادگیری جغرافیا را عمیق تر و معنادارتر می کنند. همچنین مشخص شد که هوش مصنوعی می تواند در پرورش تفکر فضایی، مهارت های تحلیل مکانی و درک ارتباط انسان و محیط نقش موثری ایفا کند. با این حال، چالش هایی چون نیاز به زیرساخت های فناورانه، آموزش معلمان، دقت داده ها و ملاحظات اخلاقی نیز شناسایی شد. یافته ها بر اهمیت طراحی آموزشی تلفیقی، تولید محتوای بومی و توسعه حرفه ای معلمان تاکید دارد و بستری برای سیاست گذاری مبتنی بر شواهد در آموزش جغرافیا فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش جغرافیا ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، واقعیت مجازی ، تفکر فضایی