مقایسه تحصیلی اجتماعی مجازی و عزت نفس دانش آموزان ابتدایی و دبیرستان

گسترش شبکه های اجتماعی مجازی، شیوه ارتباط، دریافت اطلاعات و ارزیابی افراد از خود و دیگران را تحت تاثیر قرار داده است. دانش آموزان و نوجوانان به دلیل حضور گسترده در فضای مجازی، بیش از گذشته در معرض مشاهده تصاویر، سبک زندگی، موفقیت های تحصیلی، ظاهری و اجتماعی دیگران قرار می گیرند. یکی از پیامدهای این وضعیت، شکل گیری و تقویت «مقایسه اجتماعی مجازی» است؛ فرایندی که طی آن فرد خود را با سایر کاربران مقایسه کرده و جایگاه، توانایی ها، ظاهر یا میزان موفقیت خود را در ارتباط با آنان ارزیابی می کند. تکرار این مقایسه ها، به ویژه زمانی که فرد بیشتر با تصاویر و مطالب مثبت و گزینش شده دیگران مواجه می شود، می تواند بر برداشت او از ارزشمندی و توانمندی های شخصی تاثیر بگذارد.عزت نفس یکی از مولفه های مهم سلامت روان و رشد شخصیت دانش آموزان است و به ارزیابی کلی فرد از ارزش و شایستگی خود اشاره دارد. عزت نفس مناسب می تواند با احساس توانمندی، پذیرش خود، روابط اجتماعی مطلوب تر و سازگاری بهتر با محیط مدرسه همراه باشد؛ در مقابل، عزت نفس پایین ممکن است فرد را نسبت به قضاوت دیگران و مقایسه با همسالان حساس تر کند. از این منظر، بررسی ارتباط میان مقایسه اجتماعی مجازی و عزت نفس می تواند به شناخت بهتر برخی پیامدهای روان شناختی استفاده از شبکه های اجتماعی در دانش آموزان کمک کند.هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه میان مقایسه اجتماعی مجازی و عزت نفس در دانش آموزان است. در این پژوهش تلاش می شود با توجه به نقش شبکه های اجتماعی در زندگی روزمره نوجوانان، چگونگی ارتباط میان میزان مقایسه خود با دیگران در فضای مجازی و ارزیابی فرد از ارزشمندی خویش مورد بررسی قرار گیرد. نتایج این بررسی می تواند برای والدین، معلمان و مشاوران مدارس در زمینه آموزش سواد رسانه ای، تقویت خودپذیری و پیشگیری از پیامدهای نامطلوب مقایسه های اجتماعی در فضای مجازی سودمند باشد. همچنین توجه به این موضوع می تواند زمینه را برای طراحی برنامه های آموزشی و مشاوره ای با هدف ارتقای سلامت روان و عزت نفس دانش آموزان فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

مقایسه اجتماعی مجازی ، عزت نفس ، شبکه های اجتماعی ، دانش آموزان ، نوجوانان ، فضای مجازی ، سلامت روان ، سواد رسانه ای.