بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول برنامه ریزی آموزشی معلمان ابتدایی از برنامه ریزی سنتی به برنامه ریزی پویا، داده محور و دانش آموزمحور

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول برنامه ریزی آموزشی معلمان دوره ابتدایی و تبیین ظرفیت های آن برای گذار از الگوی سنتی برنامه ریزی به سوی برنامه ریزی پویا، داده محور، انعطاف پذیر و دانش آموزمحور است. با توجه به افزایش تنوع نیازهای یادگیری دانش آموزان و گسترش فناوری های هوشمند در محیط های آموزشی، بازنگری در شیوه های برنامه ریزی و تصمیم گیری آموزشی معلمان اهمیت فزاینده ای یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری و با بررسی و تحلیل مطالعات و منابع علمی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، برنامه ریزی آموزشی، یادگیری شخصی سازی شده، تحلیل داده های آموزشی و شایستگی های فناورانه معلمان انجام شده است. در فرایند بررسی، یافته های پژوهش های مرتبط با کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی در طراحی درس، تحلیل عملکرد و نیازهای یادگیری دانش آموزان، تولید و تعدیل محتوای آموزشی و پشتیبانی از تصمیم گیری معلمان مورد مقایسه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داده است که هوش مصنوعی می تواند با فراهم کردن امکان تحلیل سریع و مستمر داده های یادگیری، شناسایی تفاوت های فردی، پیش بینی برخی نیازهای آموزشی، پیشنهاد فعالیت های متناسب با سطح یادگیری و تسهیل طراحی و بازنگری برنامه های درسی، نقش مهمی در تحول برنامه ریزی آموزشی معلمان ابتدایی ایفا کند. همچنین، استفاده هدفمند از فناوری های هوشمند می تواند برنامه ریزی آموزشی را از فرایندی نسبتا ثابت و از پیش تعیین شده به فرایندی مستمر، انعطاف پذیر و مبتنی بر شواهد تبدیل کند. با این حال، اثربخشی این تحول به عواملی همچون سواد و شایستگی هوش مصنوعی معلمان، کیفیت داده های آموزشی، زیرساخت های فناورانه، حمایت سازمانی، حفظ حریم خصوصی دانش آموزان و استفاده اخلاقی و مسئولانه از فناوری وابسته است. بر اساس یافته های پژوهش، هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری توانمندساز، زمینه ساز تحول برنامه ریزی آموزشی معلمان ابتدایی و حرکت به سمت برنامه ریزی پویا، داده محور و دانش آموزمحور باشد؛ با این حال، جایگزینی نقش حرفه ای و تربیتی معلم هدف اصلی این تحول نیست، بلکه هوش مصنوعی باید در خدمت افزایش توانایی معلم برای شناخت بهتر دانش آموزان، تصمیم گیری آموزشی آگاهانه و طراحی تجربه های یادگیری متناسب با نیازهای آنان قرار گیرد. بنابراین، توسعه شایستگی های حرفه ای و هوش مصنوعی معلمان، تدوین چارچوب های اخلاقی و فراهم کردن زیرساخت های مناسب، از الزامات اساسی بهره گیری اثربخش از هوش مصنوعی در برنامه ریزی آموزشی دوره ابتدایی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، برنامه ریزی آموزشی ، معلمان ابتدایی ، برنامه ریزی داده محور ، یادگیری دانش آموزمحور