ارائه راهکار احراز هویت غیرمتمرکز مبتنی بر بلاک چین برای تامین امنیت و حریم خصوصی در تبادل داده های سلامت بین نهادی

پژوهش حاضر با هدف ارائه راهکار احراز هویت غیرمتمرکز مبتنی بر بلاک چین برای تامین امنیت و حریم خصوصی در تبادل داده های سلامت بین نهادی انجام شده است. با گسترش روزافزون سیستم های الکترونیک سلامت و افزایش تبادل داده های حساس پزشکی میان نهادهای مختلف مانند بیمارستان ها، کلینیک ها، آزمایشگاه ها، مراکز بیمه و پژوهشگاه های علوم پزشکی، چالش های جدی در زمینه امنیت، حریم خصوصی، اعتمادپذیری و قابلیت هم افزایی این داده ها پدیدار شده است و سیستم های متمرکز سنتی به دلیل وجود نقطه ی واحد شکست، آسیب پذیری در برابر حملات سایبری، عدم شفافیت در فرآیندهای دسترسی و کنترل محدود بیماران بر داده های خود، پاسخگوی نیازهای عصر دیجیتال سلامت نیستند و از این رو، بهره گیری از فناوری بلاک چین به عنوان یک دفترکل توزیع شده، غیرقابل دستکاری و شفاف، همراه با مفهوم هویت غیرمتمرکز که به افراد امکان می دهد هویت دیجیتال خود را بدون وابستگی به نهادهای مرکزی مدیریت کنند، می تواند راهگشای بسیاری از معضلات موجود در حوزه تبادل داده های سلامت باشد و این پژوهش با رویکردی تحلیلی-طراحی و با استفاده از روش بررسی نظام مند منابع و تحلیل معماری های موجود، به طراحی چارچوبی برای احراز هویت غیرمتمرکز در تبادل داده های سلامت پرداخته است و یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده از شناسه های غیرمتمرکز، مدارک قابل تایید، اثبات های دانش صفر و قراردادهای هوشمند در بستر بلاک چین، می تواند ضمن تضمین اصالت و یکپارچگی داده ها، حریم خصوصی بیماران را حفظ کرده و کنترل دسترسی دقیق و مبتنی بر رضایت را برای آنان فراهم آورد و همچنین، پیاده سازی این راهکار با استفاده از بسترهای بلاک چین مجاز مانند هایپرلجر فابریک، می تواند نیازهای مقیاس پذیری، محرمانگی و قابلیت هم افزایی با استانداردهای موجود حوزه سلامت مانند اچ ال سون اف اچ آی آر را برآورده سازد و در نهایت، پژوهش حاضر نشان می دهد که احراز هویت غیرمتمرکز مبتنی بر بلاک چین، نه تنها یک راهکار فنی برای افزایش امنیت و حریم خصوصی است، بلکه با توانمندسازی بیماران در مدیریت هویت و داده های خود، گامی اساسی در جهت تحقق نظام سلامت بیمارمحور و پایدار به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

بلاک چین ، احراز هویت غیرمتمرکز ، تبادل داده های سلامت ، حریم خصوصی ، امنیت اطلاعات.