نقش فناوری آموزشی و یادگیری دیجیتال در فرآیند یادگیری دانش آموزان

تحول شتابان فناوری های اطلاعات و ارتباطات در دهه های اخیر، تمامی ارکان نظام های تعلیم و تربیت را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده و فرآیند یاددهی-یادگیری سنتی را به سمت الگوهای دیجیتال و تعاملی سوق داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری آموزشی و محیط های یادگیری دیجیتال در ارتقای فرآیند یادگیری، انگیزش تحصیلی، خودتنظیمی و عملکرد شناختی دانش آموزان تدوین شده است. روش شناسی این پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد آمیخته توصیفی-تحلیلی و شبه آزمایشی مقایسه ای است که با مشارکت جامعه آماری دانش آموزان دوره متوسطه انجام پذیرفت. داده های کمی از طریق مقیاس های استاندارد پیشرفت تحصیلی، پرسش نامه خودتنظیمی یادگیری پینتریچ و دی گروت و مقیاس اشتیاق تحصیلی فردریکس گردآوری شد و در دو گروه مداخله (مبتنی بر سامانه های هوشمند دیجیتال و محیط های یادگیری تلفیقی) و کنترل (آموزش با شیوه های مرسوم کلاسی) مورد مقایسه آماری قرار گرفت. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) نشان داد که به کارگیری فناوری های آموزشی نوین، نرم افزارهای شبیه ساز و پلتفرم های هوشمند چندرسانه ای، تفاوت معناداری در افزایش سطح یادگیری پایدار، تعمیق درک مفاهیم انتزاعی، استقلال در پردازش اطلاعات و انگیزش درونی دانش آموزان ایجاد می کند (p<۰.۰۰۱p < ۰.۰۰۱p<۰.۰۰۱). همچنین نتایج کیفی حاکی از آن بود که تعامل موثر دانش آموزان با واسطه های فناورانه زمانی به بالاترین بازدهی آموزشی منتهی می شود که ابزارهای دیجیتال در چارچوب نظریه های یادگیری سازنده گرایی و با طراحی آموزشی استاندارد تلفیق شوند، نه آنکه صرفا به عنوان ابزارهای انتقال غیرفعال پیام به کار گرفته شوند. در نهایت، توجه به سواد دیجیتال معلمان، کاهش شکاف دیجیتالی میان مدارس و پیشگیری از اضافه بار شناختی ناشی از چندرسانه ای های غیراستاندارد، به عنوان الزامات بنیادین تحقق کارآمد یادگیری دیجیتال شناسایی گردید. این یافته ها ضرورت بازنگری در طراحی برنامه های درسی و اتخاذ رویکرد تلفیقی فعال را برای سیاست گذاران آموزش و پرورش نمایان می سازد.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، یادگیری دیجیتال ، انگیزش تحصیلی ، خودتنظیمی یادگیری.