چگونه توانستیم علاقه دانش آموزان به علوم تجربی را با آزمایش های عملی تقویت کنم ؟

این اقدام پژوهی با عنوان «چگونه توانستم علاقه دانش آموزان به علوم تجربی را با آزمایش های عملی تقویت کنم؟» با هدف افزایش علاقه، انگیزه و مشارکت فعال دانش آموزان در یادگیری درس علوم تجربی انجام گرفت. مسئله اصلی پژوهش، کاهش علاقه برخی از دانش آموزان به درس علوم تجربی، مشارکت محدود آنان در فعالیت های کلاسی و کم رنگ بودن تجربه های عملی در فرایند یادگیری بود. به منظور بررسی دقیق مسئله و یافتن راهکار مناسب، ابتدا وضعیت موجود دانش آموزان از طریق مشاهده رفتار آنان در کلاس، گفت وگو با دانش آموزان، بررسی فعالیت های کلاسی، پرسش و پاسخ و مطالعه بازخوردهای آنان مورد بررسی قرار گرفت که این مرحله به عنوان «شواهد یک» ثبت شد. پس از تحلیل شواهد یک، مشخص گردید که بسیاری از دانش آموزان به فعالیت های عملی، مشاهده مستقیم پدیده ها و انجام آزمایش علاقه بیشتری نشان می دهند و یادگیری صرفا نظری برای آنان جذابیت کمتری دارد. بر این اساس، راهکار اجرای آزمایش های عملی و فعالیت های مشارکتی متناسب با مباحث درس علوم تجربی انتخاب و در کلاس اجرا شد. در جریان اجرای راهکار، دانش آموزان در گروه های کوچک به انجام آزمایش، مشاهده نتایج، ثبت یافته ها، طرح پرسش، بحث و نتیجه گیری پرداختند. پس از اجرای فعالیت ها، اطلاعات و بازخوردهای جدید از طریق مشاهده، گفت وگو، پرسش های کلاسی، بررسی میزان مشارکت دانش آموزان و مقایسه عملکرد آنان گردآوری شد که به عنوان «شواهد دو» مورد بررسی قرار گرفت. مقایسه شواهد یک و دو نشان داد که اجرای آزمایش های عملی موجب افزایش مشارکت، کنجکاوی، پرسشگری و انگیزه دانش آموزان برای یادگیری علوم تجربی شده است. همچنین دانش آموزان در انجام فعالیت های گروهی و بیان نتایج آزمایش ها اعتمادبه نفس بیشتری پیدا کردند و ارتباط میان مفاهیم علمی و پدیده های واقعی را بهتر درک نمودند. یافته های این پژوهش نشان داد که استفاده هدفمند از روش های فعال و آزمایش محور می تواند محیط کلاس علوم را از حالت صرفا نظری خارج کرده و زمینه یادگیری عمیق تر و لذت بخش تر را فراهم سازد. در نهایت، نتایج پژوهش نشان داد که آزمایش های عملی، در کنار روش های معمول تدریس، راهکاری موثر برای تقویت علاقه و انگیزه دانش آموزان نسبت به علوم تجربی و افزایش مشارکت آنان در فرایند یادگیری است.

کلیدواژه ها:

علوم تجربی ، آزمایش عملی ، علاقه مندی دانش آموزان ، یادگیری فعال ، اقدام پژوهی