نقش معلم تربیت بدنی در توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم تربیت بدنی در توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان انجام شد. معلم تربیت بدنی به عنوان یکی از عوامل کلیدی در فرآیند تربیت بدنی و ورزش مدارس، می تواند از طریق فراهم آوردن فرصت های تعامل، همکاری، رقابت سالم، و حل تعارض، به توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان کمک کند. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه نهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۳۰۰ دانش آموز (۱۵۰ دختر و ۱۵۰ پسر) با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه نقش معلم تربیت بدنی (محقق ساخته)، پرسشنامه مهارت های اجتماعی (گرشام و الیوت، ۱۹۹۰)، و پرسشنامه جو کلاس تربیت بدنی (استاندر و همکاران، ۲۰۱۷) بود که روایی و پایایی آن ها مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه، و تحلیل مسیر تحلیل شدند. نتایج نشان داد نقش معلم تربیت بدنی به طور معناداری مهارت های اجتماعی، همکاری، مسئولیت پذیری، و حل تعارض را پیش بینی می کند و حدود ۴۲ درصد از واریانس مهارت های اجتماعی، ۳۸ درصد از واریانس همکاری، ۳۴ درصد از واریانس مسئولیت پذیری، و ۳۶ درصد از واریانس حل تعارض را تبیین می کند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که جو کلاس تربیت بدنی نقش واسطه ای در رابطه بین نقش معلم تربیت بدنی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان دارد. یافته ها حاکی از آن است که معلم تربیت بدنی می تواند به عنوان یک عامل موثر در توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان ایفای نقش کند و زمینه ساز پرورش نسل آینده ای مسئولیت پذیر، همکار، و ماهر در حل تعارض شود. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان تربیت بدنی با طراحی فعالیت های گروهی، تشویق همکاری، و فراهم آوردن فرصت های حل تعارض، به توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان کمک کنند و برنامه ریزان آموزشی نیز با گنجاندن اهداف اجتماعی در برنامه های تربیت بدنی، زمینه ساز ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان شوند.

کلیدواژه ها:

معلم تربیت بدنی ، مهارت های اجتماعی ، همکاری ، مسئولیت پذیری ، حل تعارض ، جو کلاس تربیت بدنی