تاثیر هوش مصنوعی بر مهارت حل مسئله و توانایی مواجهه با مسائل پیچیده در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر مهارت حل مسئله و توانایی مواجهه با مسائل پیچیده در دانش آموزان انجام شد. هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های نوظهور قرن بیست ویکم، با قابلیت هایی مانند شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری، شبیه سازی موقعیت های پیچیده، و فراهم آوردن محیط های یادگیری تعاملی، می تواند به تقویت مهارت های حل مسئله و توانایی مواجهه با مسائل پیچیده در دانش آموزان کمک کند. روش پژوهش حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه دهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۸۰ دانش آموز (۴۰ نفر گروه آزمایش و ۴۰ نفر گروه کنترل) با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت دوازده جلسه تحت آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی آموزش دید. ابزارهای پژوهش شامل آزمون حل مسئله (هپنر و پیترسون، ۱۹۸۲)، پرسشنامه توانایی مواجهه با مسائل پیچیده (فان و همکاران، ۲۰۱۹)، و پرسشنامه مهارت های شناختی (استرنبرگ، ۱۹۹۹) بود که روایی و پایایی آن ها مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون t مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی به طور معناداری موجب افزایش مهارت حل مسئله، توانایی مواجهه با مسائل پیچیده، و مهارت های شناختی دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که حدود ۵۰ درصد از واریانس مهارت حل مسئله، ۴۷ درصد از واریانس توانایی مواجهه با مسائل پیچیده، و ۴۴ درصد از واریانس مهارت های شناختی توسط متغیر مستقل تبیین می شود. یافته ها حاکی از آن است که آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند به عنوان یک راهبرد آموزشی نوین و موثر در تقویت مهارت حل مسئله و توانایی مواجهه با مسائل پیچیده در دانش آموزان به کار گرفته شود و زمینه ساز پرورش نسل آینده ای خلاق، منتقد، و توانمند در حل مسائل پیچیده شود. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان و برنامه ریزان آموزشی از فناوری های هوش مصنوعی در طراحی فعالیت های کلاسی استفاده کنند و زمینه های لازم برای پرورش مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مهارت حل مسئله ، مسائل پیچیده ، مهارت های شناختی ، فناوری آموزشی