تاثیر یادگیری مشارکتی بر افزایش انگیزه تحصیلی و تقویت مهارت های ارتباطی دانش آموزان در محیط کلاس درس

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی بر افزایش انگیزه تحصیلی و تقویت مهارت های ارتباطی دانش آموزان در محیط کلاس درس انجام شد. یادگیری مشارکتی به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، بر تعامل فعالانه دانش آموزان، تقسیم مسئولیت، و ساخت جمعی دانش تاکید دارد و می تواند زمینه ساز بهبود متغیرهای انگیزشی و ارتباطی باشد. روش پژوهش حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه نهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۶۰ دانش آموز (۳۰ نفر گروه آزمایش و ۳۰ نفر گروه کنترل) با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت ده جلسه تحت آموزش مبتنی بر یادگیری مشارکتی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی آموزش دید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انگیزه تحصیلی والرند و همکاران (۱۹۹۲) و پرسشنامه مهارت های ارتباطی کوئین دام (۲۰۰۴) بود که روایی و پایایی آن ها مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون t مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد که یادگیری مشارکتی به طور معناداری موجب افزایش انگیزه تحصیلی درونی، بیرونی و کل دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد .همچنین مهارت های ارتباطی دانش آموزان گروه آزمایش در مولفه های کلامی، شنود موثر، بازخورد و حل تعارض به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود .نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که حدود ۴۲ درصد از واریانس انگیزه تحصیلی و ۳۸ درصد از واریانس مهارت های ارتباطی توسط متغیر مستقل تبیین می شود. یافته ها حاکی از آن است که یادگیری مشارکتی می تواند به عنوان یک راهبرد آموزشی موثر در بهبود انگیزه تحصیلی و مهارت های ارتباطی دانش آموزان به کار گرفته شود و زمینه ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری را فراهم آورد. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان و برنامه ریزان آموزشی از ساختارهای مشارکتی در طراحی فعالیت های کلاسی استفاده کنند و زمینه های لازم برای تعامل سازنده دانش آموزان را فراهم آورند

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، انگیزه تحصیلی ، مهارت های ارتباطی ، محیط کلاس درس