واکاوی نقش محیط یادگیری در شکل گیری هویت و خودپنداره دانش آموزان ابتدایی

محیط یادگیری به عنوان مجموعه ای از شرایط فیزیکی، اجتماعی، عاطفی و آموزشی، نقش بنیادینی در شکل گیری هویت و خودپنداره دانش آموزان دوره ابتدایی ایفا می کند. پژوهش های موجود نشان می دهند که کیفیت تعاملات معلم-دانش آموز، فضای روانی-اجتماعی کلاس، ساختار برنامه درسی و ویژگی های کالبدی مدرسه، همگی بر ادراک کودک از خود و شکل گیری هویت شخصی و اجتماعی او تاثیر می گذارند. در این مقاله مروری، با تحلیل و ترکیب یافته های پژوهش های داخلی و خارجی، به واکاوی ابعاد مختلف این رابطه پرداخته شده است. یافته ها حاکی از آن است که محیط های یادگیری حمایت گر، مشارکت محور و امن، موجب تقویت خودپنداره مثبت، احساس تعلق و هویت سالم در دانش آموزان می شوند؛ در حالی که محیط های تنش زا، رقابتی افراطی و طردکننده، به شکل گیری خودپنداره منفی و بحران هویت منجر می گردند. همچنین نقش عوامل فرهنگی، جنسیتی- در تعدیل این رابطه تایید شده است. نتایج این مرور نشان می دهد که طراحی آگاهانه محیط یادگیری می تواند به عنوان یک مداخله موثر در رشد هویت و خودپنداره دانش آموزان ابتدایی به کار گرفته شود و لازم است سیاست گذاران و معلمان به این نقش کلیدی توجه ویژه ای داشته باشند.

کلیدواژه ها:

محیط یادگیری ، هویت ، خودپنداره ، دانش آموزان ابتدایی ، فضای روانی-اجتماعی کلاس