بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه بر تقویت تفکر انتقادی، خودتنظیمی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه بر تقویت تفکر انتقادی، خودتنظیمی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. یادگیری مبتنی بر پروژه رویکردی آموزشی یادگیرنده محور است که در آن دانش آموزان از طریق طراحی، اجرا و ارائه پروژه های واقعی و معنادار، به ساخت فعالانه دانش می پردازند. تفکر انتقادی به عنوان توانایی تحلیل، ارزیابی و استدلال منطقی تعریف می شود؛ خودتنظیمی یادگیری شامل برنامه ریزی، پایش و تنظیم فرایند یادگیری است؛ و پیشرفت تحصیلی به عنوان عملکرد دانش آموزان در زمینه های شناختی، مهارتی و نگرشی در نظر گرفته شده است. روش پژوهش حاضر مروری-تحلیلی مبتنی بر بررسی نظام مند و فراتحلیل یافته های پژوهشی داخلی و خارجی است. یافته ها نشان می دهد که یادگیری مبتنی بر پروژه به طور معناداری تفکر انتقادی دانش آموزان را ارتقا می دهد و در فراتحلیل های اخیر اندازه اثر متوسط ۰.۵۲۹ برای تفکر انتقادی و ۰.۸۰۸ برای پیشرفت تحصیلی گزارش شده است (چن و یانگ، ۲۰۱۹؛ ژائو و همکاران، ۲۰۲۵). در حوزه خودتنظیمی یادگیری، مطالعات نشان می دهد که پروژه محور بودن تکالیف و فراهم آوردن فرصت های خودارزیابی و بازتاب، به تقویت مهارت های خودتنظیمی منجر می شود (استفانوف و همکاران، ۲۰۲۴). همچنین، یادگیری مبتنی بر پروژه با اندازه اثر بالا بر پیشرفت تحصیلی همراه است و این تاثیر در درس علوم و مقطع متوسطه چشمگیرتر است (چن و یانگ، ۲۰۱۹). نتایج این پژوهش بر ضرورت ادغام یادگیری مبتنی بر پروژه در برنامه های درسی و فراهم آوردن شرایط اجرایی مناسب تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر پروژه ، تفکر انتقادی ، خودتنظیمی یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان