اثر متقابل اضطراب موقعیتی و ارتباط کلامی در کلاس درس: راهکارهای ایجاد محیط گفتمانی امن

سکوت دانش آموزی که پاسخ را می داند، اغلب به خطا به ندانستن نسبت داده می شود. این مقاله رابطه متقابل اضطراب موقعیتی و ارتباط کلامی در کلاس را بررسی می کند و نشان می دهد این دو متغیر چگونه یکدیگر را تقویت می کنند. اضطراب موقعیتی، به معنای حالت گذرای تنش و نگرانی در موقعیت ارزیابی شونده، توجه را به سوی تهدید و خودنظارتی می کشاند و بازیابی کلامی را کند و کوتاه می کند. در جهت مقابل، الگوی رایج مبادله معلم محور، به ویژه توالی پرسش، پاسخ و ارزیابی فوری، هر گفته را به آزمون تبدیل می کند و تهدید ارزیابی منفی را بالا می برد. روش کار، مرور یکپارچه آثار کلاسیک و پژوهش های معتبر در روان شناسی اضطراب، اضطراب ارتباط و گفتمان کلاسی، همراه با بازخوانی آن ها در چارچوب متون روان شناسی تربیتی ایران و اسناد برنامه ای آموزش وپرورش است. یافته ها در چهار محور جمع می شوند: فرسایش شناختی گفتار، تبدیل گفت وگو به عملکرد نمایشی، نقش بازخورد ارزیابانه، و امکان قطع این چرخه با ایمنی روان شناختی و گفت وگوی کاوشگر. نتیجه گیری مقاله آن است که محیط گفتمانی امن با جدا کردن تمرین گفتاری از سنجش، افزایش زمان انتظار، کوچک کردن مخاطب، قاعده مند کردن اختلاف نظر، و تغییر نوع بازخورد ساخته می شود؛ نه با توصیه کلی به «جرئت داشتن».

کلیدواژه ها:

اضطراب موقعیتی ، ارتباط کلامی ، گفتمان کلاسی ، ایمنی روان شناختی ، گفت وگوی کاوشگر ، مشارکت گفتاری