بررسی عوامل موثر بر شکل گیری احساس تعلق به مدرسه در دانش آموزان ابتدایی

احساس تعلق به مدرسه به عنوان یکی از سازه های کلیدی روان شناسی تربیتی، نقش تعیین کننده ای در رشد تحصیلی، اجتماعی و عاطفی دانش آموزان ابتدایی ایفا می کند. این مقاله مروری با هدف شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر شکل گیری احساس تعلق به مدرسه در دانش آموزان دوره ابتدایی تدوین شده است. برای این منظور، پژوهش های منتشرشده در پایگاه های علمی داخلی و خارجی طی دو دهه اخیر مورد بررسی نظام مند قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهند که عوامل موثر بر احساس تعلق به مدرسه در چهار حوزه اصلی قابل دسته بندی هستند: عوامل فردی-روانی (مانند خودپنداره تحصیلی، عزت نفس و انگیزش)، عوامل خانوادگی (مانند حمایت والدین، سبک فرزندپروری و مشارکت خانواده در امور مدرسه)، عوامل مدرسه ای-آموزشی (مانند کیفیت روابط معلم-دانش آموز، جو مدرسه، امنیت روانی و عدالت آموزشی) و عوامل اجتماعی-فرهنگی (مانند روابط همسالان، هنجارهای جمعی و تعلق محله ای). همچنین مشخص شد که تعامل میان این عوامل به صورت چندبعدی و پویا عمل می کند و هیچ یک به تنهایی تبیین کننده کامل احساس تعلق نیست. برنامه های مداخله ای موفق نیز عمدتا بر تقویت روابط مثبت، افزایش مشارکت دانش آموز و بهبود جو مدرسه متمرکز بوده اند. در نهایت، این مرور بر ضرورت طراحی مداخلات جامع، بومی و متناسب با دوره ابتدایی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

احساس تعلق به مدرسه ، دانش آموزان ابتدایی ، جو مدرسه ، روابط معلم-دانش آموز ، حمایت خانوادگی.